ZUS | Spóźnione zgłoszenie do ZUS nie świadczy o pozorności umowy o pracę

Podważanie / kwestionowanie umów o pracę przez ZUS to temat, który bardzo często do nas trafia.

Z dzisiejszego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego ZUS kwestionuje umowę o pracę?
• Czy ustawodawca przewidział termin na dokonanie zgłoszenia pracownika lub zleceniobiorcy do ZUS?
• Czy niedochowanie takiego terminu skutkuje pozornością umowy?

Jaki jest termin zgłoszenia do ZUS?

Z przepisów wynika, że każda osoba, która podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, musi być do nich zgłoszona przez pracodawcę w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy.

Osobą podlegającą ubezpieczeniom społecznym jest, i pracownik, i zleceniobiorca.

Płatnik składek, czyli, pracodawca bądź zleceniodawca, mają obowiązek zgłosić takie osoby do ubezpieczeń społecznych w ciągu 7 dni od rozpoczęcia wykonywania przez nich pracy do ZUS (wtedy, bowiem, powstaje obowiązek ubezpieczeń).

Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych dokonuje się przy wykorzystaniu formularza ZUS ZUA.

Ustawodawca przewidział tak naprawdę jedną sankcję za niezgłoszenie lub zgłoszenie do ubezpieczeń pracownika lub zleceniobiorcy po terminie – karę grzywny w wysokości do 5000,00 zł. W praktyce nie spotkałam się z sytuacją aby taka kara została nałożona.

Tytuł do ubezpieczeń – co to takiego jest?

Umowa o pracę bądź umowa zlecenia stanowią tytuły do ubezpieczeń społecznych.

Te umowy będą, faktycznie, tytułami do ubezpieczeń społecznych, jeśli będą rzeczywiście realizowane.

Zapoznaj się z artykułem: „ZUS | Pozorność zatrudnienia – dlaczego ZUS kwestionuje umowę?”, który znajdziszesz tutaj.

Tytułem do ubezpieczeń społecznych nie będzie sam dokument w postaci podpisanej umowy o pracę, a umowa o pracę, w ramach której pracownik świadczy powierzone mu obowiązki pracownicze, a pracodawca w zamian za to wypłaca pracownikowi wynagrodzenie.

Wyrok SA w Warszawie z dnia 29 grudnia 2022 r., III AUa 1763/21:

Powstanie stosunku ubezpieczeniowego może odnosić się wyłącznie do ważnego stosunku pracy, a więc takiego, który stanowi wyraz woli obu stron realizowania celów, którym umowa o pracę ma służyć i który jest faktycznie realizowany.

Przesłankę nawiązania pracowniczego stosunku ubezpieczenia oraz wynikającego z tego stosunku prawa do świadczenia z ubezpieczeń społecznych nie stanowi samo sporządzenie dokumentu w postaci umowy o pracę i jej podpisanie, lecz rzeczywiste realizowanie stosunku prawnego o cechach właściwych dla stosunku pracy.

Tak samo jest w przypadku umowy zlecenia.

Czy ZUS może stwierdzić, że niezgłoszenie lub zgłoszenie do ubezpieczeń pracownika lub zleceniobiorcy po terminie powoduje, że nie istniała umowa?

Kilkukrotnie spotkałam się z decyzjami, w których ZUS argumentował, że wobec zgłoszenia pracownika lub zleceniobiorcy do ZUS po upływie 7-dniowego terminu, ZUS takiej umowy nie uznaje.

Nie jest to prawdą!

Wyraźnie z ustawy wynika, że żeby istniał tytuł do ubezpieczeń społecznych, stosunek pracy bądź umowa zlecenia muszą realizować się przez wykonywanie tych umów.

Uchybienia po stronie pracodawcy nie mają wpływu na to, czy tytuł do ubezpieczeń istnieje.

Przykładowo, w wyroku SO Warszawa-Praga w Warszawie z 13 grudnia 2021 r., VII U 778/21, Sąd uznał:

że niezależnie od naruszenia przepisów ze strony płatnika składek, istotne jest to, że strony przystąpiły do realizacji umowy. Spóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń nie miało decydującego znaczenia i nie mogło stanowić podstawy do uznania, że umowa była nieważna.

Sąd podkreślił, że fakt świadczenia pracy przez osobę w przypadku którego nie dopełniono formalności w postaci terminowego zgłoszenia do ZUS, nie może prowadzić do tak daleko idącego skutku jak nieważność umowy i nieistnienie tytułu do ubezpieczeń społecznych.

Jeśli więc, wykonywałeś (-aś) umowę (umowę o pracę, umowę zlecenia), a ZUS kwestionuje to, rekomenduję wniesienie odwołania od decyzji ZUS.

O odwołaniach od decyzji ZUS pisałam niedawno w tym wpisie:

ZUS | Odwołanie od decyzji ZUS – kluczowe informacje

Termin zgłoszenia do ZUS a umowa o pracę – podsumowanie

Pamiętaj, proszę, że każda sytuacja wymaga indywidualnej oceny. W razie wątpliwości możesz skorzystać z porady prawnej online.

Jednak, na pewno, samo uchybienie 7-dniowemu terminowi na zgłoszenie do ZUS przez pracodawcę nie może skutkować stwierdzeniem nieistnienia umowy o pracę.

Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy, porady prawnej ZUS, napisz do mnie na adres: [email protected]