Kategoria: «ZUS porada prawna»

Prowadzenie działalności w trakcie zasiłku macierzyńskiego – zasady i składki

Katarzyna Klemba - 30 maja, 2026

Tak, prowadzenie działalności w trakcie zasiłku macierzyńskiego jest możliwe.

Sama firma nie musi być zamykana ani zawieszana tylko dlatego, że przedsiębiorczyni albo przedsiębiorca pobiera zasiłek macierzyński.

Z tego artykułu dowiesz się:

czy działalność gospodarcza może być prowadzona podczas pobierania zasiłku macierzyńskiego
czy trzeba zawieszać firmę
jakie składki płaci się w tym okresie
kiedy nie trzeba płacić nawet składki zdrowotnej
co dzieje się z ubezpieczeniem chorobowym
jakie formularze trzeba złożyć do ZUS
co zmienia sytuacja,

Zasiłek przedemerytalny w 2026 – ile wynosi świadczenie?

Katarzyna Klemba -

Od 1 marca 2026 roku świadczenie przedemerytalne wynosi 1993,76 zł brutto miesięcznie.

To jest podstawowa, aktualna kwota wypłacana przez ZUS po tegorocznej waloryzacji.

Jeżeli osoba pobierająca świadczenie dodatkowo zarabia, ZUS może je zmniejszyć albo zawiesić.

Przy przychodzie między 2225,90 zł a 6232,50 zł brutto miesięcznie świadczenie jest obniżane, ale nie może spaść poniżej 996,88 zł. Po przekroczeniu 6232,50 zł brutto miesięcznie wypłata podlega zawieszeniu.

W praktyce w obiegu nadal często używa się określenia zasiłek przedemerytalny,

Termin zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego – najważniejsze zasady

Katarzyna Klemba -

Termin zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego ma duże znaczenie i najczęściej wynosi 7 dni, ale nie działa tak samo w każdej sytuacji. Przy pracowniku ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe od początku zatrudnienia, a płatnik ma 7 dni na zgłoszenie do ZUS.

Przy zleceniobiorcy albo przedsiębiorcy ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne i tu 7 dni decyduje o czymś więcej niż sam obowiązek formalny – jeśli zgłoszenie wpłynie w tym terminie od powstania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, objęcie chorobowym może nastąpić od początku danego tytułu. Gdy zgłoszenie wpłynie później, chorobowe zaczyna działać dopiero od dnia złożenia formularza.

Jak płacić mniejsze składki ZUS legalnie?

Katarzyna Klemba, Patrycja Busse – Grzybowska -

Całkowite niepłacenie ZUS przy zwykłej jednoosobowej działalności to najczęściej mit.

Legalna optymalizacja składek ZUS polega zwykle nie na wyzerowaniu wszystkiego, ale na wejściu w taki model, w którym odpadają składki społeczne albo wyraźnie spada ich podstawa.

W 2026 roku najczęściej chodzi o ulgę na start, preferencyjne składki, mały ZUS plus, wakacje składkowe, zbieg działalności z etatem albo emeryturą oraz działalność nierejestrowaną, która w ogóle nie jest JDG.

Trzeba jednak od razu postawić jedną granicę – w większości legalnych wariantów składka zdrowotna nadal zostaje.

Dziedziczenie składek ZUS – co naprawdę podlega dziedziczeniu

Katarzyna Klemba -

Nie, po śmierci nie dziedziczy się wszystkich składek zapisanych w ZUS. Co do zasady podziałowi i wypłacie podlegają środki z subkonta w ZUS, a nie całe konto emerytalne.

Jeżeli zmarły miał już ustalone prawo do emerytury obliczanej po ukończeniu 65 lat, środki z subkonta zasadniczo nie są już dziedziczone w zwykłym trybie, ale w określonych przypadkach może pojawić się wypłata gwarantowana dla osób uposażonych albo spadkobierców.

Z tego artykułu dowiesz się:

czy wszystkie składki ZUS wchodzą do spadku
co podlega dziedziczeniu po zmarłym ubezpieczonym
kto ma prawo do środków z subkonta
jaką rolę odgrywa małżeńska wspólność majątkowa
co zmienia członkostwo w OFE
kiedy zamiast dziedziczenia działa wypłata gwarantowana
jakie dokumenty trzeba przygotować
jak za życia wskazać osoby uprawnione.

Czy można wstecz zawiesić działalność gospodarczą?

Katarzyna Klemba -

Wsteczne zawieszenie działalności gospodarczej brzmi jak prosty sposób na cofnięcie problemu ze składkami ZUS, ale w praktyce nie działa tak, jak wielu przedsiębiorców zakłada.

Sam wpis w CEIDG można co do zasady złożyć z datą wsteczną, bo instrukcja CEIDG dopuszcza wpisanie daty wstecznej, bieżącej albo przyszłej. To jednak nie oznacza, że da się w ten sposób automatycznie wymazać zaległości wobec ZUS za okres, w którym działalność była faktycznie wykonywana albo istniał tytuł do ubezpieczeń.

W kontekście składek kluczowe jest nie tylko to, co wpisano do CEIDG, ale też to, czy przedsiębiorca rzeczywiście spełniał warunki zawieszenia i czy w danym czasie działalność była realnie niewykonywana.

Opóźnienie w zapłacie składek ZUS – ważne konsekwencje 2026

Katarzyna Klemba, Patrycja Busse – Grzybowska -

Tak, nawet kilkudniowe opóźnienie w zapłacie składek ZUS może wywołać realne skutki. Najczęściej zaczyna się od odsetek za zwłokę, ale na tym problem się nie kończy.

Przy większych albo dłużej utrzymujących się zaległościach może dojść do odmowy wydania zaświadczenia o niezaleganiu, postępowania egzekucyjnego czy blokady wypłaty zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego.

Najważniejsze jest też to, że od 2022 roku samo spóźnienie nie powoduje już automatycznego ustania dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Nie oznacza to jednak pełnego bezpieczeństwa.

ZUS wprost wskazuje,

Odwołanie od decyzji ZUS – jak złożyć, gdzie i w jakim terminie?

Katarzyna Klemba -

Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do sądu, ale nie bezpośrednio do sądu. To najważniejsza zasada całej procedury.

Pismo składa się w oddziale ZUS, który wydał decyzję, a termin wynosi co do zasady miesiąc od dnia doręczenia decyzji.

ZUS może jeszcze sam zmienić albo uchylić własną decyzję, a dopiero gdy tego nie zrobi, przekazuje sprawę do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Postępowanie odwoławcze w sądzie jest wolne od opłat.

Z tego artykułu dowiesz się:

ile jest czasu na odwołanie od decyzji ZUS
gdzie dokładnie złożyć odwołanie
do jakiego sądu trafia sprawa
co trzeba wpisać w odwołaniu
co zrobi ZUS po otrzymaniu pisma
kiedy sąd może odrzucić odwołanie
jakie wyjątki dotyczą orzeczeń lekarza orzecznika ZUS
czy od każdej decyzji ZUS odwołuje się tak samo.

Zwrot świadczenia do ZUS – odsetki i zasady

Katarzyna Klemba, Patrycja Busse – Grzybowska - 4 maja, 2026

Zwrot nienależnie pobranego świadczenia z ZUS to zwykle nie tylko kwestia oddania samej kwoty głównej.

W wielu sprawach Zakład żąda także zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie.

Z tego artykułu dowiesz się:

kiedy świadczenie z ZUS staje się nienależnie pobrane
od kiedy ZUS nalicza odsetki
kiedy można uniknąć części odsetek albo nawet wszystkich
ile czasu ma ZUS na wydanie decyzji
za jaki okres ZUS może żądać zwrotu
co zrobić,

Wysoki zasiłek macierzyński – co legalnie wpływa na jego wysokość?

Katarzyna Klemba -

Wysoki zasiłek macierzyński da się zaplanować, ale tylko w granicach legalnych zasad ZUS. W praktyce nie chodzi o jeden trik tuż przed porodem, tylko o to, z jakiej podstawy ZUS policzy świadczenie, czy w dniu porodu istnieje ubezpieczenie chorobowe oraz czy nie ma problemu z zadłużeniem składkowym. Dla pracownicy na etacie kluczowe jest oskładkowane wynagrodzenie z odpowiedniego okresu, a dla przedsiębiorczyni – podstawa składek i dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Dodatkowo znaczenie ma wybór wariantu wypłaty po porodzie, bo ZUS stosuje dziś stawki 100 proc. za okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i 70 proc. za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu albo 81,5 proc. średnio za cały okres,