Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia – kiedy i w jakiej wysokości przysługuje w 2026 roku

Choroba po rozwiązaniu umowy o pracę nie zamyka automatycznie drogi do zasiłku chorobowego, ale po ustaniu zatrudnienia warunki robią się wyraźnie bardziej restrykcyjne. Piszę o nich poniżej.

Z tego artykułu dowiesz się:

• kiedy ZUS wypłaci zasiłek po zakończeniu umowy o pracę
• kiedy choroba musi się zacząć, żeby świadczenie jeszcze przysługiwało
• jak długo można pobierać zasiłek po ustaniu zatrudnienia
• kiedy ZUS odmówi wypłaty zasiłku chorobowego
• ile wynosi zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia
• jakie dokumenty trzeba złożyć do ZUS
• ile ZUS ma czasu na wypłatę.

Kiedy zasiłek chorobowy przysługuje po ustaniu zatrudnienia (rozwiązaniu umowy o pracę)?

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia przysługuje w dwóch przypadkach.

Pierwszy – pracownik stał się niezdolny do pracy jeszcze w czasie ubezpieczenia chorobowego (np. w czasie trwania umowy o pracę), a choroba trwa nieprzerwanie także po rozwiązaniu umowy. W takim układzie zasiłek może być wypłacany również za okres po ustaniu zatrudnienia.

Drugi – choroba zaczęła się już po ustaniu stosunku pracy. Wtedy niezdolność do pracy musi trwać bez przerwy co najmniej 30 dni i powstać nie później niż w ciągu 14 dni od ustania stosunku pracy albo w ciągu 3 miesięcy, jeżeli chodzi o chorobę zakaźną albo inną chorobę, której objawy ujawniają się później niż po 14 dniach od początku choroby.

To oznacza w praktyce, że samo zachorowanie po zakończeniu pracy nie wystarcza, jeśli nie są spełnione ustawowe warunki.

Czy trzeba wcześniej nabyć prawo do zasiłku?

Co do zasady prawo do zasiłku chorobowego nabywa się po upływie okresu wyczekiwania – 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego przy ubezpieczeniu obowiązkowym albo 90 dni przy dobrowolnym (jeszcze w trakcie zatrudnienia). Jest to tzw. okres wyczekiwania, czyli pozostawania przez określony czas w ubezpieczeniu (chorobowym).

Ustawa zasiłkowa przewiduje też wyjątki, gdy zasiłek przysługuje bez okresu wyczekiwania, między innymi po wypadku w drodze do pracy lub z pracy, przy co najmniej 10-letnim okresie obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego albo dla niektórych absolwentów objętych ubezpieczeniem w odpowiednim terminie po ukończeniu nauki.

Jeżeli ktoś nie przebył okresu wyczekiwania jeszcze w czasie ubezpieczenia (trwania stosunku pracy) to ZUS może odmówić wypłaty zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia.

Kiedy ZUS odmówi zasiłku po ustaniu zatrudnienia?

Zasiłek chorobowy za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje między innymi wtedy, gdy osoba:

– ma ustalone prawo do emerytury albo renty z tytułu niezdolności do pracy, 

– kontynuuje albo podejmuje działalność zarobkową dającą nowy tytuł do ubezpieczenia chorobowego albo prawo do świadczeń za czas choroby,

– ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych, świadczenia przedemerytalnego, zasiłku przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,

– podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Są to okoliczności wykluczające nabycie prawa do zasiłku nawet, gdy dojdzie do zachorowania w ustawowych terminach, o których pisałam wyżej. 

Jak długo można pobierać zasiłek po zakończeniu pracy?

Zasadniczo zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej niż 182 dni, a przy gruźlicy albo chorobie przypadającej w ciąży – 270 dni. Jednak po ustaniu zatrudnienia obowiązuje dodatkowe ograniczenie – zasiłek za okres po ustaniu ubezpieczenia chorobowego przysługuje nie dłużej niż przez 91 dni. Ten limit nie dotyczy niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą, przypadającej w trakcie ciąży ani związanej z niezbędnymi badaniami dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz samym zabiegiem pobrania.

W jakiej wysokości przysługuje zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia?

Co do zasady miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru. Wysokość 100 proc. podstawy przysługuje wtedy, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży, powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo jest związana z niezbędnymi badaniami i zabiegiem pobrania komórek, tkanek i narządów. Te zasady dotyczą także świadczenia po ustaniu zatrudnienia.

Jakie dokumenty trzeba złożyć do ZUS?

Po ustaniu zatrudnienia ZUS nie wypłaca zasiłku z urzędu. Trzeba wystąpić z wnioskiem. Jako wniosek można złożyć druk ZAS-53. Jeśli pierwsze zaświadczenie lekarskie obejmuje okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia to trzeba dodatkowo złożyć oświadczenie na druku Z-10. W sprawach pracowniczych potrzebne jest także zaświadczenie płatnika składek Z-3 (ZUS zwróci się o to do byłego pracodawcy). Jeżeli lekarz wystawił e-ZLA i dokument jest już w systemie, nie zawsze trzeba dostarczać jego wydruk, ale wniosek nadal trzeba złożyć.

Kiedy ZUS wypłaci pieniądze?

Jeżeli dokumenty są kompletne, ZUS powinien wypłacić zasiłek niezwłocznie, nie później niż w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłku. Roszczenie o wypłatę zasiłku przedawnia się po upływie 6 miesięcy od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek przysługuje. Nie warto więc zwlekać ze złożeniem wniosku.

Podsumowanie

Zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia nadal jest możliwy, ale tylko po spełnieniu ustawowych warunków. Jeśli warunki nie będą spełnione ZUS wyda decyzję odmowną, od której będzie można wnieść odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych.

FAQ

Czy po rozwiązaniu umowy o pracę można dostać zasiłek chorobowy?

Tak, ale tylko przy spełnieniu ustawowych warunków. Zasiłek przysługuje albo wtedy, gdy choroba zaczęła się jeszcze w czasie ubezpieczenia i trwa dalej po rozwiązaniu umowy o pracę, albo gdy po ustaniu zatrudnienia trwa bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała w ustawowym terminie.

Czy po ustaniu zatrudnienia choroba musi trwać minimum 30 dni?

Tak, jeśli niezdolność do pracy powstała już po ustaniu tytułu ubezpieczenia. Ten warunek nie dotyczy sytuacji, gdy choroba zaczęła się jeszcze w trakcie ubezpieczenia i trwa dalej po zakończeniu stosunku pracy.

Ile wynosi zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia?

Najczęściej 80 proc. podstawy wymiaru. Wysokość 100 proc. przysługuje między innymi w ciąży, przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz w przypadkach związanych z dawstwem komórek, tkanek i narządów.

Jak długo można pobierać zasiłek po zakończeniu pracy?

Przy zwykłej chorobie maksymalnie 91 dni po ustaniu ubezpieczenia. Ograniczenie to nie dotyczy gruźlicy, ciąży oraz szczególnych przypadków związanych z dawstwem.