Termin zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego – najważniejsze zasady

Termin zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego ma duże znaczenie i najczęściej wynosi 7 dni, ale nie działa tak samo w każdej sytuacji. Przy pracowniku ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe od początku zatrudnienia, a płatnik ma 7 dni na zgłoszenie do ZUS. 

Przy zleceniobiorcy albo przedsiębiorcy ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne i tu 7 dni decyduje o czymś więcej niż sam obowiązek formalny – jeśli zgłoszenie wpłynie w tym terminie od powstania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, objęcie chorobowym może nastąpić od początku danego tytułu. Gdy zgłoszenie wpłynie później, chorobowe zaczyna działać dopiero od dnia złożenia formularza.

Z tego artykułu dowiesz się:

• kiedy termin zgłoszenia do chorobowego wynosi 7 dni
• kiedy ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe, a kiedy dobrowolne
• od kiedy działa dobrowolne chorobowe po terminowym zgłoszeniu
• co dzieje się po spóźnionym zgłoszeniu
• jaki formularz trzeba złożyć
• co zmienia zasiłek macierzyński
• jak termin zgłoszenia wpływa na prawo do zasiłku chorobowego.

Czy termin zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego zawsze wynosi 7 dni?

Nie zawsze, ale w praktyce to właśnie 7 dni jest najważniejszym terminem. 

Zgłoszenia do ubezpieczeń dokonuje się co do zasady w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia, na przykład od dnia zatrudnienia na umowę o pracę, od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy zlecenia albo od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. 

Jednocześnie przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym ZUS obejmie wnioskodawcę ubezpieczeniem najwcześniej od daty złożenia wniosku. Przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym znaczenie ma dodatkowo szczególna reguła dotycząca objęcia tym ubezpieczeniem od wcześniejszej daty (daty powstania obowiązku ubezpieczeń) tylko wtedy, gdy zgłoszenie wpłynie w ciągu 7 dni od powstania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Kto ma obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe?

Obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe dotyczy przede wszystkim pracowników. Przepisy wskazują wprost, że osoba pracująca na podstawie umowy o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. W praktyce obowiązek zgłoszenia spoczywa na pracodawcy, który powinien zgłosić pracownika do ZUS w terminie 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia.

W tej grupie najważniejsze zasady są proste:

• pracownik nie wybiera, czy chce chorobowe
• chorobowe działa obowiązkowo od początku zatrudnienia
• płatnik zgłasza pracownika do ZUS
• termin na zgłoszenie wynosi 7 dni od dnia zatrudnienia, a uchybienie temu terminowi nie rodzi żadnych poważnych skutków.

Kto może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego?

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe dotyczy osób, które mają obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ale same chorobowe nie jest dla nich obowiązkowe. 

Przepisy wymieniają tu przede wszystkim zleceniobiorców, osoby prowadzące pozarolniczą działalność i osoby współpracujące przy jej prowadzeniu oraz duchownych. Jednocześnie ZUS podkreśla, że dobrowolne chorobowe można mieć tylko wtedy, gdy ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obowiązkowe.

W praktyce oznacza to:

• zleceniobiorca może zgłosić się do chorobowego, jeśli z tytułu zlecenia podlega obowiązkowo emerytalnemu i rentowym
• przedsiębiorca może zgłosić się do chorobowego, bo z działalności obowiązkowe są dla niego emerytalne i rentowe

Warto pamiętać, że zleceniobiorca może w ogóle nie być objęty obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi z tego tytułu, na przykład gdy ma inny tytuł do ubezpieczeń albo jest uczniem lub studentem do 26. roku życia. W takiej sytuacji samo chorobowe z tego zlecenia również nie będzie dostępne.

Jaki jest termin zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w przypadku przedsiębiorcy?

Najważniejsza zasada brzmi tak – jeśli zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego zostanie złożone w ciągu 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, objęcie chorobowym może nastąpić od dnia powstania tego obowiązku.

Jeżeli zgłoszenie nastąpi po tym terminie, obowiązuje mniej korzystna reguła:

• dobrowolne chorobowe zaczyna działać od dnia wskazanego w zgłoszeniu
• ale nie może to być dzień wcześniejszy niż dzień złożenia formularza do ZUS.

To właśnie dlatego 7 dni ma tak duże znaczenie. Nie chodzi wyłącznie o techniczne dopełnienie formalności, ale o możliwość objęcia ubezpieczeniem od początku danego tytułu, np. od dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Powyższe dotyczy oczywiście tej kategorii ubezpieczonych, których ubezpieczenie dobrowolne jest dobrowolne (czyli w dużym uproszczeniu mówiąc – nie pracowników). 

Przykładowo:

1. działalność rusza 1 czerwca
2. obowiązkowe emerytalne i rentowe powstają 1 czerwca
3. ZUS ZUA z zaznaczonym chorobowym trafia do ZUS najpóźniej w ciągu 7 dni
4. chorobowe może objąć od 1 czerwca.

Gdyby zgłoszenie nastąpiło 9 czerwca to przedsiębiorca zostanie objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym właśnie od 9 czerwca.

Czym skutkuje spóźnione zgłoszenie?

Terminowe zgłoszenie daje przede wszystkim możliwość objęcia dobrowolnym chorobowym od początku danego tytułu ubezpieczeniowego. To ma znaczenie nie tylko porządkowe, ale też praktyczne przy ustalaniu ciągłości ubezpieczenia i późniejszego prawa do świadczeń.

Spóźnione zgłoszenie oznacza najczęściej:

• brak objęcia chorobowym od wcześniejszej daty
• objęcie dopiero od dnia złożenia formularza
• możliwą przerwę w ubezpieczeniu
• ryzyko przesunięcia okresu wyczekiwania na zasiłek chorobowy.

To ostatnie jest bardzo ważne. ZUS wskazuje, że prawo do zasiłku chorobowego powstaje po upływie okresu wyczekiwania, który wynosi:

• 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego przy ubezpieczeniu obowiązkowym
• 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego przy ubezpieczeniu dobrowolnym.

Jaki formularz trzeba złożyć?

W praktyce podstawowym formularzem jest ZUS ZUA. To na nim zgłasza się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego oraz zaznacza objęcie dobrowolnym chorobowym, jeżeli dana osoba chce do niego przystąpić.

Termin zgłoszenia po zasiłku macierzyńskim – ważny wyjątek

Po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie wraca samo. Po zakończeniu zasiłku trzeba ponownie złożyć zgłoszenie do dobrowolnego chorobowego na formularzu ZUS ZUA. Jeśli zgłoszenie wpłynie w ciągu 7 dni od dnia powstania ponownego obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, objęcie chorobowym może nastąpić od dnia następnego po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Podsumowanie

Termin zgłoszenia do ubezpieczeń, jak i do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego wynosi 7 dni liczonych od początku tytułu do ubezpieczeń (np. od rozpoczęcia pracy na umowie o pracę). Przy zleceniobiorcy i przedsiębiorcy 7 dni decyduje już o tym, czy dobrowolne chorobowe obejmie od początku danego tytułu, czy dopiero od dnia złożenia formularza. To rozróżnienie ma duże znaczenie praktyczne, bo późniejsza data objęcia może wpływać na ciągłość ubezpieczenia i na okres wyczekiwania na zasiłek chorobowy. 

FAQ

Ile dni jest na zgłoszenie do ubezpieczenia chorobowego?

Co do zasady 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia, na przykład od dnia zatrudnienia, rozpoczęcia zlecenia albo działalności. 

Czy zleceniobiorca ma chorobowe automatycznie?

Nie. Dla zleceniobiorcy chorobowe jest dobrowolne. Zleceniobiorca może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na wniosek.

Jaki formularz służy do zgłoszenia do chorobowego?

To będzie ZUS ZUA.