Zmiana decyzji ZUS na Twoją niekorzyść? Czyli – czy i w jakich przypadkach ZUS może obniżyć już pobieraną emeryturę, rentę?

Przyznane świadczenia z ZUS mogą być zarówno obniżone, jak i podwyższone. Zmiana na niekorzyść decyzji może jednak odbyć się tylko we wskazanych przypadkach i w ściśle określonym terminie.

Zobacz kiedy to może nastąpić i czy można tego uniknąć?

I. Zmiana decyzji przez ZUS – w jakich sytuacjach może nastąpić?

Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zakończonej prawomocną decyzją organ rentowy (ZUS), na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, uchyla lub zmienia decyzję i ponownie ustala prawo do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli:

⇒ po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość;

⇒ decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;

⇒ dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

⇒ decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie;

⇒ decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;

⇒ przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.

II. Terminy w których ZUS może zmienić decyzję na Twoją niekorzyść?

Nie może być tak, że ZUS może w każdym czasie obniżyć świadczenie. Ustawa emerytalna nakłada na ZUS ograniczenia czasowe wydania takich decyzji.

Uchylenie lub zmiana decyzji nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej wydania upłynęło:

  • 10 lat – jeśli decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, dowody okazały się fałszywe albo świadczeniobiorca świadomie wprowadził ZUS w błąd;
  • 5 lat – jeśli wpłynęły nowe dowody (okoliczności) lub orzeczenie, na podstawie której ją wydano, zostało uchylone, zmienione lub stwierdzono jego nieważność;
  • 3 lata – jeśli ZUS popełnił błąd.

Zasady tej nie stosuje się, jeżeli:

⇒ w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji osoba zainteresowana nabędzie prawo do świadczenia lub świadczenie w wyższej wysokości;

⇒ uchyleniu lub zmianie podlega decyzja o ustaleniu kapitału początkowego, który nie został uwzględniony do obliczania wysokości emerytury ustalonej prawomocną decyzją.

Czyli na korzyść ZUS zawsze może zmienić decyzje, na niekorzyść tylko w terminach wskazanych powyżej.

III. Czy ZUS może odstąpić od zmiany decyzji?

Tak, istnieje przepis, który pozwala ZUS odstąpić od zmiany decyzji, nawet jeśli wykrył swój błąd.

Zgodnie z art. 114 ust. 1g ustawy emerytalnej:

Organ rentowy ( ZUS) odstępuje od uchylenia lub zmiany decyzji, gdy przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego, jeżeli uchylenie lub zmiana decyzji wiązałyby się z nadmiernym obciążeniem dla osoby zainteresowanej, ze względu na jej sytuację osobistą lub materialną, wiek, stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności.

Podsumowując, ZUS ma prawo, w ściśle określonych przypadkach i w terminie ograniczonym przez przepisy, zmienić na niekorzyść swoją decyzje. Emeryt może jednak spróbować powołać się jednak na trudną sytuację osobistą lub materialną, wiek, stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności i wnosić od odstąpienie przez ZUS od zmiany decyzji.

Istotne jest tez to, że ZUS może zmienić decyzję na przyszłość, jednak nie powinien dochodzić zwrotu nadpłaconych świadczeń. 

icon
Jeśli masz pytania, potrzebujesz pomocy, indywidualnej konsultacji, szukasz prawnika do walki z ZUS napisz do mnie na adres: katarzyna@klemba.pl

Photo by Jon Tyson on Unsplash

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *