Zaświadczenie A1 potwierdza, któremu systemowi zabezpieczenia społecznego podlega osoba pracująca w sytuacji transgranicznej. Jeżeli dokument został wydany przez ZUS i wskazuje polskie ustawodawstwo, zagraniczne instytucje oraz sądy powinny go respektować tak długo, jak długo nie zostanie wycofany albo uznany za nieważny przez państwo, które go wydało.

Nie oznacza to jednak, że raz wydane A1 jest dokumentem nieodwołalnym. ZUS może po ponownym zbadaniu sprawy stwierdzić, że informacje przedstawione przy jego wydawaniu nie odpowiadały rzeczywistości albo że później zmieniły się okoliczności decydujące o właściwym ustawodawstwie. Zaświadczenie może wtedy zostać wycofane nawet za okres już zakończony, co może prowadzić do konieczności ubezpieczenia pracownika lub przedsiębiorcy w innym państwie i rozliczenia tam składek za okres wsteczny.

Cofnięcie A1 nie musi jednak oznaczać, że ZUS ma rację. Decyzję można zaskarżyć do sądu ubezpieczeń społecznych. W praktyce zapadają zarówno orzeczenia potwierdzające prawidłowość wycofania dokumentu, jak i wyroki zmieniające decyzję ZUS i stwierdzające, że dana osoba rzeczywiście powinna podlegać polskiemu ustawodawstwu.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • co potwierdza formularz A1,
  • kiedy ZUS może cofnąć wcześniej wydane A1,
  • czy wycofanie może działać wstecz,
  • kiedy inicjatywa pochodzi od zagranicznej instytucji,
  • kiedy ZUS może rozpocząć postępowanie z urzędu,
  • jakie okoliczności najczęściej powodują problemy z A1,
  • czym cofnięcie różni się od zwykłej zmiany danych lub anulowania A1,
  • jakie mogą być skutki cofnięcia dla składek w Polsce i za granicą,
  • jakie dokumenty warto przygotować do obrony,
  • ile czasu jest na odwołanie od decyzji ZUS,
  • czy sąd może przywrócić polskie ustawodawstwo mimo decyzji Zakładu.

    Potrzebujesz pomocy? Skorzystaj z porady!


    1. Co potwierdza zaświadczenie A1?

    A1 nie jest pozwoleniem na pracę za granicą ani dokumentem podatkowym.

    Potwierdza, którego państwa ustawodawstwo w zakresie zabezpieczenia społecznego ma zastosowanie do danej osoby w określonym okresie.

    Ma to szczególne znaczenie, gdy pracownik albo przedsiębiorca:

    • jest czasowo delegowany do innego państwa,
    • wykonuje pracę w dwóch lub kilku państwach,
    • prowadzi działalność gospodarczą w kilku państwach,
    • jednocześnie pracuje i prowadzi działalność w różnych państwach,
    • znajduje się w innej sytuacji objętej unijnymi regułami koordynacji.

    Podstawowe zasady dla państw UE wynikają z rozporządzeń nr 883/2004 i 987/2009. W odpowiednim zakresie system obejmuje także EOG i Szwajcarię, natomiast relacje z Wielką Brytanią opierają się na odrębnych zasadach koordynacji wynikających z umowy UE–UK. ZUS wskazuje te akty jako podstawę wydawania A1.

    2. Dlaczego A1 ma tak duże znaczenie za granicą?

    Jedną z podstawowych zasad koordynacji jest to, aby dana osoba podlegała w tym samym czasie ustawodawstwu tylko jednego państwa.

    Jeżeli ZUS wydał A1 potwierdzające polskie ustawodawstwo, instytucja innego państwa nie może po prostu uznać dokumentu za nieistniejący i samodzielnie objąć pracownika swoim systemem.

    TSUE wielokrotnie potwierdzał, że prawidłowo wydane A1 wiąże zarówno instytucje, jak i sądy innych państw tak długo, jak długo dokument nie zostanie wycofany lub uznany za nieważny przez instytucję państwa, która go wydała.

    Dlatego niemiecka, francuska czy belgijska instytucja ubezpieczeniowa kwestionująca polskie A1 powinna uruchomić odpowiednią procedurę wobec ZUS, a nie po prostu ignorować dokument.

    3. Czy ZUS może cofnąć wcześniej wydane A1?

    Tak.

    Zaświadczenie może zostać wycofane:

    1. na wniosek instytucji innego państwa, która zakwestionowała jego prawidłowość,
    2. z urzędu przez ZUS, np. w wyniku kontroli albo własnego postępowania wyjaśniającego.

    Samo wszczęcie postępowania nie oznacza jeszcze, że A1 musi zostać cofnięte.

    ZUS powinien ustalić rzeczywisty stan faktyczny i odpowiedzieć na pytanie, czy w okresie objętym dokumentem rzeczywiście zachodziły przesłanki pozwalające stosować polskie ustawodawstwo.

    4. Kiedy wycofanie A1 jest uzasadnione?

    Pierwsza występuje, gdy:

    dowody albo oświadczenia przedstawione przy składaniu wniosku o A1 były niezgodne ze stanem faktycznym.

    Druga – gdy:

    po wydaniu dokumentu zmieniły się okoliczności, na podstawie których A1 zostało wydane, przez co dalsze stosowanie polskiego ustawodawstwa nie jest już uzasadnione.

    Nie trzeba więc wykazywać oszustwa, aby dokument mógł zostać wycofany.

    Możliwa jest również sytuacja, w której wnioskodawca działał w dobrej wierze, ale rzeczywisty model wykonywania pracy okazał się inny od pierwotnie zakładanego.

    5. Nieprawdziwe informacje we wniosku – typowa podstawa cofnięcia

    Problem może dotyczyć przykładowo informacji o:

    • obrotach osiąganych w Polsce,
    • liczbie umów realizowanych w kraju,
    • liczbie pracowników pracujących w Polsce,
    • miejscach faktycznego wykonywania pracy,
    • liczbie dni pracy w poszczególnych państwach,
    • miejscu zamieszkania,
    • charakterze działalności,
    • kontraktach wykonywanych za granicą.

    W wielu sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy pojawiały się sytuacje, w których zagraniczna instytucja zakwestionowała A1, a późniejsza kontrola ZUS wykazała rozbieżności m.in. w danych dotyczących obrotów, kontraktów czy zatrudnienia w Polsce.

    Dlatego dane przedstawiane przy kolejnych wnioskach A1 powinny mieć pokrycie w:

    • fakturach,
    • umowach,
    • ewidencji czasu pracy,
    • dokumentach kadrowych,
    • dokumentacji księgowej.

    6. Zmiana sytuacji po wydaniu A1 również może mieć znaczenie

    A1 jest wystawiane na podstawie określonego stanu faktycznego.

    Jeżeli ten stan się zmieni, pierwotne ustalenie może przestać być prawidłowe.

    Przykładowo przedsiębiorca zadeklarował wykonywanie działalności regularnie:

    • w Polsce oraz
    • w Niemczech.

    W praktyce po wydaniu dokumentu zamyka wszystkie kontrakty w Polsce i przez kolejne miesiące wykonuje działalność wyłącznie w Niemczech.

    Może wtedy okazać się, że przestały istnieć przesłanki, na podstawie których ustalono polskie ustawodawstwo.

    Podobny problem występuje, gdy osoba deklaruje normalne wykonywanie pracy w kilku państwach, ale późniejsza dokumentacja pokazuje, że zagraniczny wyjazd miał charakter jednego długiego okresu pracy, a nie normalnego wykonywania aktywności w kilku państwach.

    7. ZUS może cofnąć A1 z własnej inicjatywy

    Istotne znaczenie ma wyrok TSUE z 16 listopada 2023 r., C-422/22.

    Trybunał uznał, że instytucja, która sama wydała A1, może dokonać ponownej kontroli informacji i wycofać dokument z urzędu, jeżeli stwierdzi, że informacje stanowiące podstawę jego wydania były nieprawdziwe. W takim przypadku nie musi przed cofnięciem obowiązkowo uruchamiać procedury dialogu i koncyliacji z instytucją drugiego państwa.

    TSUE jednocześnie podkreślił, że po wycofaniu dokumentu instytucja wydająca powinna możliwie szybko poinformować:

    • zainteresowaną osobę oraz
    • odpowiednie instytucje innych państw,

    i przekazać informacje niezbędne do prawidłowego określenia jej sytuacji ubezpieczeniowej.

    8. Co jeśli to zagraniczna instytucja zakwestionowała A1?

    Wtedy sytuacja wygląda inaczej.

    Art. 5 rozporządzenia 987/2009 przewiduje mechanizm współpracy instytucji, gdy państwo, które otrzymało A1, ma wątpliwości dotyczące:

    • ważności dokumentu lub
    • prawidłowości faktów stanowiących podstawę jego wydania.

    Instytucja zagraniczna zwraca się wówczas do instytucji wydającej – np. ZUS – o ponowne zbadanie podstaw dokumentu. TSUE wskazuje, że w takim przypadku przewidziana w prawie UE procedura dialogu i koncyliacji służy właśnie rozstrzyganiu sporu między instytucjami poszczególnych państw.

    Zagraniczny urząd nie jest więc sam uprawniony do „cofnięcia polskiego A1”.

    Wycofania dokonuje instytucja, która dokument wydała.

    9. Czy samo żądanie niemieckiej lub belgijskiej instytucji oznacza, że ZUS musi cofnąć A1?

    Nie.

    Wniosek zagranicznej instytucji uruchamia ponowne badanie sprawy, ale nie powinien automatycznie przesądzać wyniku.

    ZUS powinien zweryfikować, czy w rzeczywistym stanie faktycznym polskie ustawodawstwo było prawidłowo zastosowane.

    To ważne, ponieważ zagraniczna instytucja może dysponować niepełnymi informacjami.

    Przykładowo może dostrzec dużą liczbę faktur wystawianych za granicą, ale nie posiadać pełnych danych dotyczących:

    • kontraktów wykonywanych w Polsce,
    • pracowników pracujących w kraju,
    • zaplecza przedsiębiorstwa,
    • obrotów,
    • innych elementów działalności.

    10. Cofnięcie A1 przy delegowaniu pracowników

    Jedną z najczęstszych sytuacji jest A1 wydane dla pracownika delegowanego na podstawie art. 12 ust. 1 rozporządzenia 883/2004.

    Aby pracownik nadal podlegał polskiemu systemowi, trzeba spełnić określone warunki.

    ZUS wskazuje m.in., że:

    • przewidywany okres delegowania nie powinien przekraczać 24 miesięcy,
    • pracownik nie może być wysłany w celu zastąpienia innej osoby, której delegowanie się zakończyło,
    • pomiędzy pracownikiem i polskim pracodawcą musi istnieć rzeczywisty bezpośredni związek,
    • pracodawca delegujący musi normalnie prowadzić znaczną część działalności w Polsce.

    Jeżeli kontrola wykaże, że założenia te nie były spełnione, prawidłowość A1 może zostać zakwestionowana.

    11. Firma zarejestrowana w Polsce to jeszcze za mało

    Sama polska spółka, adres biura i numer KRS nie oznaczają jeszcze automatycznie, że przedsiębiorstwo normalnie prowadzi znaczną działalność w Polsce.

    ZUS może analizować m.in.:

    • miejsce siedziby i administracji,
    • liczbę personelu pracującego w Polsce,
    • miejsce rekrutacji pracowników,
    • miejsce zawierania kontraktów,
    • liczbę umów wykonywanych w kraju i za granicą,
    • obroty osiągane w poszczególnych państwach.

    W praktycznym poradniku wskazywany jest obrót około 25% w państwie delegującym jako istotny wskaźnik.

    Nie należy jednak traktować 25% jako bezwzględnego progu ustawowego.

    ZUS zaznacza, że niższy obrót wymaga bardziej pogłębionej analizy całego przedsiębiorstwa.

    Dlatego firma osiągająca 23% obrotów w Polsce nie powinna automatycznie przegrywać sprawy wyłącznie z tego powodu.

    12. ZUS może sprawdzać rzeczywisty związek pracownika z polską firmą

    Przy delegowaniu nadal musi istnieć bezpośredni związek między:

    pracownikiem

    a

    polskim pracodawcą delegującym.

    Przy jego ocenie ZUS bierze pod uwagę m.in.:

    • kto zatrudnił pracownika,
    • kto wypłaca wynagrodzenie,
    • kto może rozwiązać umowę,
    • kto decyduje o charakterze wykonywanej pracy,
    • na rzecz którego podmiotu faktycznie wykonywane są obowiązki.

    Jeżeli w trakcie delegowania pracownik w rzeczywistości staje się pracownikiem zagranicznej firmy, podstawy polskiego A1 mogą przestać istnieć.

    13. A1 dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność w kilku państwach

    Inny zestaw kryteriów stosuje się do osoby prowadzącej działalność na własny rachunek.

    Jeżeli przedsiębiorca mieszka w Polsce i normalnie prowadzi działalność w kilku państwach, znaczenie ma m.in. to, czy w Polsce wykonuje znaczną część działalności.

    Przy ocenie analizowane mogą być:

    • obrót,
    • czas pracy,
    • liczba świadczonych usług,
    • dochód.

    Wartość około 25% stanowi wskaźnik pozwalający oceniać, czy działalność ma znaczący charakter. Jeżeli znaczna część działalności nie jest wykonywana w państwie zamieszkania, znaczenie może mieć natomiast centrum zainteresowania dla działalności.

    14. 25% to wskaźnik, a nie magiczna granica

    To szczególnie ważne w sprawach o cofnięcie A1.

    Nie można automatycznie przyjąć:

    24% = A1 nieważne,
    25% = A1 prawidłowe.

    Ocena ma charakter całościowy.

    ZUS może uwzględniać nie tylko procent przychodu, ale również:

    • rzeczywisty czas pracy,
    • liczbę wykonanych usług,
    • miejsce prowadzenia zaplecza firmy,
    • długość i regularność działalności,
    • charakter konkretnych kontraktów.

    Dlatego przy odwołaniu nie należy ograniczać argumentacji do jednego wskaźnika.


      Potrzebujesz pomocy? Skorzystaj z porady!


      15. Działalność w kilku państwach czy czasowe przeniesienie działalności?

      To rozróżnienie może zdecydować o całej sprawie.

      Przedsiębiorca może twierdzić, że:

      normalnie pracuje w Polsce i w Niemczech.

      ZUS może natomiast dojść do wniosku, że w rzeczywistości:

      na kilka miesięcy przeniósł działalność wyłącznie do Niemiec.

      Wtedy zastosowanie mogą mieć zupełnie inne przepisy, a więc i inne przesłanki, dotyczące ustalania właściwego ustawodawstwa, co rodzi ryzyko podważenia zaświadczenia A1 wydanego dla konkretnej podstawy prawnej wykonywania działalności zagranicą.

      Takie spory rzeczywiście trafiają do sądów.

      16. Cofnięcie A1 a zwykła zmiana danych – to nie to samo

      Nie każda zmiana dotycząca wyjazdu wymaga prowadzenia sporu z ZUS.

      Jeżeli po wydaniu A1:

      • praca za granicą w ogóle nie doszła do skutku,
      • zakończyła się wcześniej,
      • zmieniło się miejsce pracy,
      • zmieniło się państwo,
      • zmieniła się podstawa prawna wykonywania pracy,
      • zmieniły się dane identyfikacyjne,

      ZUS przewiduje procedurę zmiany danych lub anulowania A1 za pomocą wniosku US-35 w eZUS.

      Jeżeli wyjazd w ogóle nie nastąpił, dokument może zostać anulowany.

      Jeżeli pracownik miał pracować sześć miesięcy, ale wrócił po czterech, A1 może zostać odpowiednio skrócone.

      To odmienna sytuacja od decyzji ZUS stwierdzającej po kontroli, że polskie ustawodawstwo w ogóle nie powinno było znaleźć zastosowania.

      17. Czy sam pracownik może poprosić o cofnięcie A1?

      Może wystąpić z takim wnioskiem, ale sama wola nie wystarcza.

      Właściwe ustawodawstwo wynika z przepisów koordynacyjnych, a nie z dowolnego wyboru zainteresowanego.

      ZUS może wycofać dokument na wniosek osoby ubezpieczonej tylko wtedy, gdy rzeczywiste okoliczności uzasadniają taki skutek.

      18. Czy cofnięcie A1 może działać wstecz?

      Tak.

      To jedna z największych konsekwencji tego postępowania.

      Wycofanie może dotyczyć okresu, który już minął.

      ZUS sam ostrzega, że uchylenie A1 może skutkować:

      • wstecznym wyłączeniem osoby z polskiego systemu zabezpieczenia społecznego,
      • obowiązkiem dokonania odpowiednich korekt dokumentów,
      • obowiązkiem zgłoszenia osoby do systemu innego państwa,
      • koniecznością opłacenia składek za granicą,
      • potencjalnym obowiązkiem zwrotu świadczeń wypłaconych wcześniej przez ZUS.

      Dlatego cofnięcie dokumentu za kilka miesięcy czy lat może być dla przedsiębiorcy znacznie poważniejszym problemem niż sama utrata kartki A1.

      19. Czy trzeba drugi raz zapłacić składki?

      W praktyce po wstecznym cofnięciu może powstać sytuacja, w której:

      • składki wcześniej zostały zapłacone w Polsce,
      • a po zmianie właściwego ustawodawstwa pojawia się obowiązek rozliczenia składek w drugim państwie.

      Nie należy jednak zakładać, że końcowym efektem zawsze musi być ekonomiczne podwójne oskładkowanie tego samego okresu.

      Konieczne staje się odpowiednie skorygowanie rozliczeń oraz ustalenie konsekwencji wpłat dokonanych w niewłaściwym państwie.

      Problemem praktycznym może być natomiast płynność finansowa – zagraniczna instytucja może oczekiwać zapłaty składek, zanim zakończy się rozliczanie należności wpłaconych wcześniej w Polsce.

      20. Cofnięcie A1 może oznaczać konieczność zapłaty znacznie wyższych składek za granicą

      To szczególnie istotne dla firm delegujących dużą liczbę pracowników.

      Jeżeli A1 zostanie cofnięte za okres wsteczny, zagraniczna instytucja może ustalić, że pracownik powinien przez ten czas podlegać jej ustawodawstwu.

      Wtedy trzeba przeanalizować lokalne zasady dotyczące:

      • zgłoszenia pracownika,
      • podstawy składek,
      • udziału pracodawcy i pracownika w finansowaniu,
      • odsetek,
      • terminów,
      • ewentualnych sankcji.

      Skutki nie wynikają więc wyłącznie z polskich przepisów.

      21. Czy cofnięcie A1 automatycznie oznacza zwrot wszystkich polskich świadczeń?

      Nie w każdym przypadku automatycznie.

      Ewentualny zwrot wypłaconych świadczeń może być jednym ze skutków wycofania dokumentu.

      Każde świadczenie trzeba ocenić osobno.

      Znaczenie może mieć:

      • jego rodzaj,
      • okres, którego dotyczy,
      • ostatecznie ustalone właściwe ustawodawstwo,
      • przepisy koordynacyjne dotyczące świadczeń.

      Nie należy więc z decyzji o cofnięciu A1 automatycznie wyprowadzać wniosku, że następnego dnia trzeba zwrócić wszystkie pieniądze kiedykolwiek wypłacone przez ZUS.

      22. ZUS powinien wydać decyzję

      Jeżeli ZUS po ponownym ustaleniu sytuacji wycofuje A1 i stwierdza, że w określonym okresie dana osoba nie podlegała polskiemu ustawodawstwu, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w formie decyzji, od której możliwe jest odwołanie.

      Ustawa systemowa przewiduje wydawanie decyzji m.in. w sprawach dotyczących przebiegu ubezpieczeń, a art. 83a umożliwia ponowne ustalenie praw lub obowiązków m.in. po ujawnieniu nowych dowodów lub wcześniejszych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie.

      W praktyce sądy wielokrotnie rozpoznawały właśnie odwołania od decyzji, w których ZUS wycofywał A1 i jednocześnie ustalał brak podlegania polskiemu ustawodawstwu.

      23. Ile czasu na odwołanie od decyzji ZUS?

      Na odwołanie od decyzji organu rentowego jest co do zasady:

      miesiąc od dnia jej doręczenia.

      Odwołanie kieruje się do właściwego sądu, ale składa za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję.

      Najbezpieczniej zawsze sprawdzić pouczenie znajdujące się w konkretnej decyzji.

      Co powinno znaleźć się w odwołaniu?

      Odwołanie powinno przede wszystkim odpowiadać na konkretną przyczynę cofnięcia A1.

      Jeżeli ZUS twierdzi, że firma nie prowadziła rzeczywistej działalności w Polsce, trzeba przedstawić dowody działalności.

      Jeżeli organ kwestionuje wykonywanie pracy w dwóch państwach, trzeba pokazać rzeczywistą chronologię.

      Jeżeli problemem jest charakter delegowania, należy skoncentrować się na warunkach z art. 12 rozporządzenia 883/2004.

      Czy sąd może zmienić decyzję ZUS i pozostawić A1?

      Tak. Orzeczenia zmieniające decyzję ZUS również się zdarzają.

      24. Co zrobić zaraz po otrzymaniu pisma o weryfikacji A1?

      Nie warto czekać na decyzję, jeżeli ZUS dopiero wszczął postępowanie wyjaśniające.

      To dobry moment na przedstawienie pełnej dokumentacji.

      W pierwszej kolejności należy sprawdzić:

      1. jakiego okresu dotyczy postępowanie,
      2. które A1 jest badane,
      3. na jakiej podstawie zostało pierwotnie wydane,
      4. co konkretnie ZUS kwestionuje,
      5. czy inicjatywa pochodzi od zagranicznej instytucji,
      6. jakich dokumentów żąda Zakład.

      Następnie warto przygotować dowody dokładnie odpowiadające zarzutom.

      Jeżeli ZUS pyta o działalność w Polsce, samo przesłanie dokumentów dotyczących pracy w Niemczech nie rozwiąże problemu.

      25. Nie należy ignorować zagranicznej korespondencji

      Czasami pierwszym sygnałem problemu nie jest pismo ZUS, ale pismo:

      • niemieckiej kasy,
      • belgijskiej instytucji,
      • francuskiego URSSAF,
      • innego zagranicznego organu.

      Może ono informować o wątpliwościach wobec polskiego A1 albo rozpoczęciu postępowania.

      Takiego pisma nie warto traktować jako nieistotnego tylko dlatego, że ZUS jeszcze nie wydał żadnej decyzji.

      Może ono doprowadzić do formalnego wniosku o ponowne zbadanie A1.

      26. Cofnięcie A1 a podatki

      A1 dotyczy zabezpieczenia społecznego.

      Nie przesądza bezpośrednio:

      • gdzie pracownik płaci PIT,
      • gdzie przedsiębiorca płaci podatek dochodowy,
      • gdzie powstaje zakład podatkowy,
      • jakie obowiązują zasady VAT.

      Możliwa jest więc sytuacja, w której dana osoba podlega ubezpieczeniom w Polsce, ale określone obowiązki podatkowe występują również za granicą.

      Podobnie cofnięcie A1 nie rozwiązuje automatycznie wszystkich kwestii podatkowych.

      27. Cofnięcie A1 nie rozstrzyga również przepisów o delegowaniu pracowników

      A1 odpowiada zasadniczo na pytanie: „w którym państwie płacimy składki?”

      Nie oznacza, że pracodawca jest zwolniony z przestrzegania w państwie przyjmującym przepisów dotyczących np.:

      • minimalnego wynagrodzenia,
      • czasu pracy,
      • zgłoszenia delegowania,
      • warunków zatrudnienia,
      • dokumentacji pracowniczej wymaganej przez lokalne przepisy.

      To odrębne obowiązki.

      28. Najczęstsze błędy po informacji o cofnięciu A1

      Do najpoważniejszych należą:

      • zignorowanie decyzji, bo składki były przecież opłacane w Polsce,
      • przekroczenie miesięcznego terminu na odwołanie,
      • ograniczenie odwołania do argumentu „ZUS wcześniej zaakceptował wniosek”,
      • brak dokumentacji działalności w Polsce,
      • przedstawienie wyłącznie danych z chwili odwołania zamiast z badanego okresu,
      • nieuwzględnienie rzeczywistego miejsca wykonywania pracy,
      • mylenie progu 25% z bezwzględną granicą ustawową,
      • brak reakcji na pisma instytucji zagranicznej,
      • założenie, że A1 można dowolnie „przenieść” po zmianie państwa wykonywania pracy,
      • niewprowadzenie zmian do dokumentu, mimo że pierwotny wyjazd zakończył się wcześniej.

      Części problemów można uniknąć, aktualizując A1 na bieżąco poprzez właściwą procedurę US-35, gdy rzeczywiście zmieniają się okoliczności wyjazdu.


        Potrzebujesz pomocy? Skorzystaj z porady!


        Najczęstsze pytania o cofnięcie A1

        Czy ZUS może cofnąć wcześniej wydane A1?

        Tak. Może zrobić to po wniosku zagranicznej instytucji albo z urzędu, jeżeli kontrola lub postępowanie wyjaśniające pokaże, że wcześniejsze informacje były niezgodne z rzeczywistością albo nastąpiła istotna zmiana okoliczności.

        Czy A1 może zostać cofnięte po kilku latach?

        Wycofanie może dotyczyć okresu przeszłego. Skutkiem może być wsteczne wyłączenie osoby z polskiego systemu i konieczność rozliczenia składek w innym państwie.

        Czy niemiecki urząd może sam anulować polskie A1?

        Nie. Dopóki dokument nie został wycofany lub uznany za nieważny przez państwo wydające, wiąże instytucje i sądy innych państw. Zagraniczna instytucja może natomiast zakwestionować dokument i zwrócić się do ZUS o jego ponowne zbadanie.

        Czy ZUS może cofnąć A1 bez wniosku zagranicznego urzędu?

        Tak. TSUE w sprawie C-422/22 potwierdził możliwość wycofania A1 z urzędu przez instytucję wydającą po ponownym zbadaniu informacji.

        Czy 24 miesiące to maksymalny okres delegowania?

        Przy standardowym delegowaniu na podstawie art. 12 ust. 1 przewidywany okres pracy nie powinien przekraczać 24 miesięcy. Istnieją jednak szczególne mechanizmy dotyczące porozumień wyjątkowych na podstawie art. 16 rozporządzenia 883/2004.

        Ile mam czasu na odwołanie od decyzji ZUS?

        Co do zasady miesiąc od doręczenia decyzji. Odwołanie adresuje się do właściwego sądu, ale wnosi za pośrednictwem jednostki ZUS, która wydała decyzję.


        ZUS cofnął A1 – najpierw sprawdź, dlaczego

        Najważniejszym krokiem nie jest przygotowanie uniwersalnego pisma zatytułowanego „odwołanie od cofnięcia A1”.

        Trzeba najpierw ustalić dokładną przyczynę decyzji.

        ZUS może kwestionować:

        • działalność firmy w Polsce – wtedy potrzebne są dowody dotyczące przedsiębiorstwa,
        • miejsce rzeczywistego wykonywania pracy – wtedy kluczowa będzie chronologia i dokumenty dotyczące pracy w poszczególnych państwach,
        • warunki delegowania – wtedy trzeba sprawdzić okres, bezpośredni związek z polskim pracodawcą i ewentualne zastępowanie pracowników,
        • charakter działalności przedsiębiorcy w kilku państwach – wtedy znaczenie mają m.in. obrót, czas pracy, liczba usług oraz centrum zainteresowania działalności.

        Wycofanie A1 może mieć bardzo poważne skutki, ponieważ ZUS dopuszcza również jego działanie wobec okresu przeszłego. Może to oznaczać konieczność skorygowania polskich ubezpieczeń i opłacenia składek w państwie, którego ustawodawstwo zostanie ostatecznie uznane za właściwe.

        Nie oznacza to jednak, że decyzja ZUS kończy sprawę.

        Na jej zaskarżenie jest zasadniczo miesiąc od doręczenia, a spór o właściwe ustawodawstwo może zostać rozpoznany przez Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

        Aktualne orzecznictwo pokazuje oba możliwe wyniki: sądy potrafią uznać, że ZUS prawidłowo wycofał A1, ale potrafią też zmienić jego decyzję i stwierdzić, że osoba przez sporny okres rzeczywiście powinna pozostać w polskim systemie. Dlatego w takiej sprawie najważniejsze są nie ogólne argumenty, lecz dokładne odtworzenie rzeczywistego sposobu wykonywania pracy lub działalności w okresie objętym A1.

          Skorzystaj z porady

          Bardzo profesjonalna obsługa prawna. Polecam serdecznie !

          Monika K Avatar Monika K

          W swojej prywatnej sprawie korzystałam z pomocy z Pani Mecenas w zakresie ZUS-owskiej o podleganie ubezpieczeniu i z jej pomocą wygrałam. Osoba terminowa, skrupulatna i zaangażowana - od tej strony dała się poznać. Polecam z całego serca.

          Izabela Konopka Avatar Izabela Konopka

          Napisz komentarz

          Twój adres email nie zostanie opublikowany. Zaznaczone pola są obowiązkowe *