Wezwanie na rozprawę często wywołuje stres, szczególnie gdy wcześniej nie miało się kontaktu z sądem. W rzeczywistości rozprawa cywilna, pracownicza lub dotycząca decyzji ZUS ma uporządkowany przebieg. Sąd sprawdza obecność, ustala stanowiska stron, przeprowadza dowody i zadaje pytania dotyczące najważniejszych faktów. Nie trzeba znać prawniczego języka ani uczyć się wystąpienia na pamięć. Znacznie ważniejsze są spokojne odpowiedzi, znajomość własnych dokumentów i jasne wyjaśnienie, czego oczekujesz od sądu.
Z tego artykułu dowiesz się:
- co sprawdzić po otrzymaniu wezwania
- jak przygotować dokumenty i chronologię wydarzeń
- gdzie usiąść i jak zwracać się do sądu
- jak rozpoczyna się rozprawa
- czym różnią się wyjaśnienia strony od zeznań świadka
- jakie pytania może zadać sędzia
- co zrobić, gdy nie znasz odpowiedzi
- czy możesz zadawać pytania drugiej stronie i świadkom
- co grozi za nieobecność
- kiedy zapada wyrok i jak go zaskarżyć
Co należy sprawdzić po otrzymaniu wezwania z sądu?
Pierwszym krokiem powinno być uważne przeczytanie całego wezwania, a nie tylko daty rozprawy. Dokument wskazuje sąd, wydział, sygnaturę sprawy, numer sali, godzinę oraz to, w jakim charakterze masz się stawić. Możesz być powodem, pozwanym, osobą odwołującą się od decyzji ZUS, zainteresowanym albo świadkiem. Każda z tych ról wiąże się z innymi uprawnieniami i obowiązkami.
W wezwaniu powinny znaleźć się również informacje o celu posiedzenia i skutkach niestawiennictwa. Kodeks postępowania cywilnego wymaga, aby wezwanie wskazywało między innymi miejsce, termin, strony, przedmiot sprawy, cel posiedzenia oraz konsekwencje nieobecności. Co do zasady powinno zostać doręczone przynajmniej tydzień przed rozprawą, choć w pilnych przypadkach termin może zostać skrócony do trzech dni.
Sprawdź również, czy sąd wymaga osobistego stawiennictwa. Informacja, że obecność jest obowiązkowa, ma inne znaczenie niż zwykłe zawiadomienie o terminie. Jeżeli otrzymałeś zobowiązanie do złożenia dokumentów, odpowiedzi na pytania albo przedstawienia stanowiska, nie odkładaj tego do dnia rozprawy. Niedochowanie terminu może spowodować pominięcie spóźnionych twierdzeń lub dowodów.
W sprawach pracowniczych i ubezpieczeniowych warto dodatkowo sprawdzić, czy sąd otrzymał komplet akt osobowych, dokumentację płacową albo akta ZUS. Sam fakt, że dokument istnieje u pracodawcy lub w organie, nie zawsze oznacza, że znajduje się już w aktach sądowych.
Jak przygotować się do rozprawy?
Najlepszym przygotowaniem nie jest zapamiętanie gotowej przemowy. Znacznie bardziej przydatne będzie uporządkowanie wydarzeń w kolejności chronologicznej. Zapisz najważniejsze daty, osoby uczestniczące w zdarzeniach, treść istotnych rozmów oraz dokumenty, które potwierdzają Twoją wersję.
Jeżeli sprawa dotyczy zwolnienia z pracy, przygotuj datę otrzymania oświadczenia, wskazaną przyczynę, przebieg wcześniejszych wydarzeń i informacje o świadkach. W sporze z ZUS uporządkuj decyzje, okresy ubezpieczenia, wypłaty świadczeń, zwolnienia lekarskie oraz pisma przekazane organowi. W sprawie o zapłatę przygotuj umowę, faktury, potwierdzenia wykonania usługi, wezwania do zapłaty i historię rozliczeń.
Na rozprawę warto zabrać:
- dokument tożsamości, wezwanie oraz własne notatki
- kopie najważniejszych pism i załączników
- uporządkowaną chronologię wydarzeń
- listę pytań do świadków lub drugiej strony
- kartkę z dokładnym opisem żądania
Oficjalne wskazówki sądów zalecają przybycie z wyprzedzeniem, zabranie dokumentu tożsamości i wezwania oraz sprawdzenie wokandy przed salą.
Nie zabieraj przypadkowo całego domowego archiwum. Nadmiar nieuporządkowanych dokumentów może utrudnić szybkie odnalezienie tego, o co zapyta sąd. Przygotuj teczkę podzieloną na kategorie i zaznacz najważniejsze strony.
Jak wygląda wejście do sądu i na salę rozpraw?
Do budynku sądu najlepiej przyjechać przynajmniej 20 lub 30 minut wcześniej. Przy wejściu może odbywać się kontrola bezpieczeństwa, a odnalezienie właściwego wydziału i sali może zająć kilka minut. Po przybyciu sprawdź wokandę, czyli listę spraw wyznaczonych na dany dzień. Znajdziesz na niej sygnaturę, nazwiska stron, godzinę i numer sali.
Do sali nie wchodzi się samodzielnie przed wywołaniem sprawy, chyba że pracownik sądu przekaże inną instrukcję. Po wywołaniu przez protokolanta strony, pełnomocnicy i inne wezwane osoby wchodzą do środka.
Powód albo osoba wnosząca odwołanie zajmuje zazwyczaj miejsce po lewej stronie, patrząc w kierunku stołu sędziowskiego. Pozwany, pracodawca albo organ rentowy zajmują stronę prawą. Świadkowie zwykle czekają poza salą do czasu wezwania, aby nie słyszeli wcześniejszych zeznań. Sądy publikują takie zasady organizacyjne w informacjach dla uczestników postępowania.
Telefon powinien być wyciszony. Nie należy nagrywać rozprawy bez zgody sądu. W wielu sprawach przebieg posiedzenia jest rejestrowany w sądowym systemie jako zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku.
Jak zwracać się do sędziego i zachowywać na sali?
Do sądu można zwracać się słowami Wysoki Sądzie albo Proszę Sądu. Nie trzeba używać nazwiska sędziego ani rozbudowanych tytułów. Podczas odpowiedzi należy mówić spokojnie, wyraźnie i możliwie konkretnie.
Kiedy sąd zwraca się bezpośrednio do strony, najlepiej wstać, chyba że sędzia pozwoli odpowiadać na siedząco. Przy dłuższym przesłuchaniu sąd zwykle sam wskazuje, czy można usiąść. Należy słuchać poleceń przewodniczącego, nie przerywać drugiej stronie i nie komentować na głos jej wypowiedzi. Oficjalne informacje sądów zalecają schludny strój, spokojne odpowiadanie na pytania oraz stosowanie się do pouczeń.
Strój nie musi być bardzo formalny. Powinien być czysty, schludny i odpowiedni do powagi miejsca. Brak garnituru nie wpływa na wynik sprawy, ale wygląd i zachowanie mogą oddziaływać na ogólne wrażenie wiarygodności.
Nie próbuj prowadzić sporu bezpośrednio z przeciwnikiem. Wszystkie wypowiedzi kieruj do sądu. Nawet gdy druga strona mówi coś nieprawdziwego, poczekaj na możliwość zabrania głosu i spokojnie wskaż, z czym się nie zgadzasz.
Jak rozpoczyna się rozprawa?
Po wejściu sąd sprawdza obecność. Strony i pełnomocnicy podają swoje dane, a sąd może poprosić o okazanie dokumentu tożsamości. Następnie ustala, czy wezwania zostały prawidłowo doręczone i czy nie istnieją przeszkody uniemożliwiające prowadzenie sprawy.
Sąd może zapytać, czy strony podtrzymują swoje dotychczasowe stanowiska. Powód zwykle potwierdza żądanie pozwu, a pozwany wnosi o jego oddalenie albo przedstawia inne stanowisko. W sprawie przeciwko ZUS osoba odwołująca się podtrzymuje odwołanie, natomiast przedstawiciel organu wnosi najczęściej o jego oddalenie.
Na początku może również pojawić się pytanie o możliwość zawarcia ugody. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje pouczenie stron o możliwości ugodowego rozwiązania sporu, w tym mediacji. Sąd może dążyć do wyjaśnienia najważniejszych okoliczności i ustalenia, które fakty są rzeczywiście sporne.
Nie musisz zgadzać się na ugodę tylko dlatego, że sąd o nią pyta. Warto jednak wysłuchać propozycji i ocenić ryzyko procesu. Ugoda może ograniczyć czas, koszty i niepewność, ale nie powinna być zawierana bez zrozumienia jej skutków.
O co sędzia może zapytać stronę?
Pytania zależą od rodzaju sprawy, ale najczęściej dotyczą faktów, których nie można jednoznacznie ustalić z dokumentów. Sąd może zapytać, kiedy doszło do określonego zdarzenia, kto był przy nim obecny, jak wyglądała współpraca, jakie polecenia wydano i dlaczego strona podjęła konkretną decyzję.
W sprawie pracowniczej mogą pojawić się pytania o zakres obowiązków, sposób rozwiązania umowy, relacje z przełożonym, ewidencję czasu pracy albo przyczynę nieobecności. W sporze dotyczącym umowy zakwestionowanej przez ZUS sąd może pytać o codzienne zadania, godziny pracy, przełożonego, miejsce wykonywania obowiązków, wynagrodzenie i osoby mogące potwierdzić zatrudnienie.
Nie próbuj zgadywać. Gdy nie pamiętasz dokładnej daty, powiedz, że jej nie pamiętasz, i wskaż okres, który jesteś w stanie określić. Gdy nie znasz odpowiedzi, powiedz to wprost. Odpowiedź nie wiem albo nie pamiętam jest bardziej wiarygodna niż wymyślony szczegół, który później okaże się sprzeczny z dokumentami.
Sąd może zadawać wiele szczegółowych pytań nie dlatego, że z góry nie wierzy stronie, lecz aby sprawdzić spójność relacji i uzupełnić materiał dowodowy. Rozprawa obejmuje wyjaśnianie spornych okoliczności, przeprowadzanie dowodów i ocenę ich wyników.
Czym różnią się wyjaśnienia od przesłuchania strony?
Na początku postępowania sąd często odbiera od stron informacyjne wyjaśnienia. Służą one ustaleniu, czego dotyczy spór, które fakty są bezsporne oraz jakie dowody należy przeprowadzić. Nie zawsze są one tym samym co formalny dowód z przesłuchania stron.
Przesłuchanie strony jest jednym z dowodów. Kodeks postępowania cywilnego przewiduje jego przeprowadzenie wtedy, gdy po wykorzystaniu innych dowodów nadal pozostają niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia.
Przed formalnym przesłuchaniem sąd poucza stronę o obowiązku mówienia prawdy i konsekwencjach składania fałszywych zeznań. Pytania może zadawać sąd, pełnomocnik strony, a następnie pełnomocnik przeciwnika. Gdy występujesz samodzielnie, również możesz otrzymać możliwość zadawania pytań drugiej stronie.
Nie oznacza to, że na pierwszej rozprawie zawsze zostaniesz przesłuchany. Sąd może najpierw przeprowadzić dowody z dokumentów i świadków, a przesłuchanie stron pozostawić na późniejszy termin.
Jak wygląda przesłuchanie świadka?
Świadek jest wywoływany osobno i podaje swoje dane. Sąd pyta o stosunek do stron, ponieważ pokrewieństwo, zatrudnienie albo konflikt mogą mieć znaczenie przy ocenie zeznań. Następnie świadek składa zeznania ustnie, zaczynając od odpowiedzi na pytania przewodniczącego. Później pytania mogą zadawać pozostali sędziowie, strony i pełnomocnicy. Sąd może także zarządzić złożenie zeznań na piśmie.
Świadek powinien mówić wyłącznie o tym, co sam widział, słyszał lub robił. Ważne jest także wskazanie źródła informacji. Inaczej oceniana będzie wypowiedź osoby obecnej przy zdarzeniu, a inaczej relacja zasłyszana od jednej ze stron.
Strona może przygotować pytania do świadka. Powinny dotyczyć faktów ważnych dla sprawy, a nie oceny charakteru drugiej osoby. Zamiast pytać, czy pracodawca był niesprawiedliwy, lepiej zapytać, kto podjął decyzję, co powiedział podczas spotkania i czy podobnie traktowano innych pracowników.
Nie wolno podpowiadać świadkowi odpowiedzi ani kontaktować się z nim w trakcie jego przesłuchania. Świadek nie powinien samowolnie opuszczać sądu, zanim przewodniczący mu na to pozwoli.
Czy można zadawać pytania i zgłaszać zastrzeżenia?
Strona działająca bez pełnomocnika ma prawo zadawać pytania świadkom i drugiej stronie, składać wnioski dowodowe oraz odnosić się do przedstawionych twierdzeń. Nie oznacza to jednak możliwości prowadzenia swobodnej rozmowy z przesłuchiwaną osobą. Pytania zadaje się po uzyskaniu zgody przewodniczącego i kieruje przez sąd.
Sąd może uchylić pytanie, jeśli jest nieistotne, sugeruje odpowiedź, obraża świadka albo dotyczy okoliczności niezwiązanych ze sprawą. W takiej sytuacji nie warto wdawać się w konflikt. Można spokojnie wyjaśnić, jaki fakt miało wykazać pytanie, albo sformułować je inaczej.
Jeżeli sąd oddala lub pomija ważny wniosek dowodowy, strona powinna jasno wskazać, że nie zgadza się z decyzją, i wyjaśnić znaczenie dowodu. W sprawach wymagających późniejszej apelacji sposób zgłoszenia zastrzeżenia może mieć istotne znaczenie procesowe.
Nie należy przerywać wypowiedzi przeciwnika. Po jej zakończeniu można poprosić o możliwość odniesienia się do konkretnych punktów. Najlepiej zapisać sporne zdania i omówić je kolejno, zamiast reagować emocjonalnie na każdą wypowiedź.
Co zrobić, gdy nie możesz stawić się na rozprawie?
Nie należy zakładać, że wysłanie zwykłego e-maila albo telefon do sekretariatu automatycznie usprawiedliwią nieobecność. Trzeba niezwłocznie poinformować sąd, wyjaśnić przeszkodę i złożyć odpowiedni wniosek, na przykład o odroczenie rozprawy.
Rozprawa podlega odroczeniu między innymi wtedy, gdy wystąpiła nieprawidłowość w doręczeniu albo nieobecność została spowodowana nadzwyczajnym zdarzeniem lub inną przeszkodą, której nie można było przezwyciężyć. Jeżeli powodem jest choroba, usprawiedliwienie nieobecności strony, pełnomocnika lub świadka wymaga zasadniczo zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego. Zwykłe zwolnienie lekarskie może być niewystarczające.
Nieobecność strony nie zawsze zatrzyma sprawę. Sąd może przeprowadzić rozprawę, oprzeć się na pismach i dowodach znajdujących się w aktach, a w określonych sytuacjach wydać niekorzystne rozstrzygnięcie. Świadek, który nie stawi się bez usprawiedliwienia, może zostać ukarany grzywną, a następnie ponownie wezwany.
Jeżeli przeszkoda pojawi się nagle, wyślij pismo możliwie szybko i zachowaj potwierdzenie. Samo poinformowanie sekretariatu telefonicznie może pomóc organizacyjnie, ale nie zastępuje formalnego pisma.
Czy rozprawa może odbyć się zdalnie?
Tak. Przewodniczący może zarządzić posiedzenie zdalne, jeżeli pozwala na to charakter czynności, a taki sposób udziału zapewni ochronę praw stron i prawidłowy przebieg postępowania. Wniosek o zdalny udział można złożyć w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania lub zawiadomienia. Informację o zamiarze zdalnego uczestnictwa trzeba następnie przekazać najpóźniej na trzy dni robocze przed terminem, zgodnie z pouczeniem sądu.
Uczestnik powinien mieć stabilne połączenie internetowe, kamerę, mikrofon i miejsce zapewniające spokój. Nie należy łączyć się z samochodu, miejsca publicznego ani pomieszczenia, w którym inne osoby podpowiadają odpowiedzi.
Jeżeli nie masz odpowiednich warunków technicznych, poinformuj sąd. Możliwe jest uczestnictwo z budynku innego sądu albo osobiste stawiennictwo w sądzie prowadzącym sprawę, zależnie od zarządzeń przewodniczącego. Oficjalne informacje sądowe wskazują również, że problemy techniczne należy zgłaszać niezwłocznie.
Rozprawa zdalna ma taką samą powagę jak posiedzenie w sali. Obowiązują zasady dotyczące zachowania, wypowiedzi, zeznań i zakazu nieuprawnionego nagrywania.
Czy pierwsza rozprawa zakończy się wyrokiem?
Może, ale w wielu sprawach pierwsza rozprawa służy głównie uporządkowaniu stanowisk i rozpoczęciu postępowania dowodowego. Jeżeli trzeba przesłuchać kilku świadków, uzyskać dokumenty od pracodawcy, przeprowadzić opinię biegłego albo uzupełnić akta ZUS, sąd wyznaczy kolejny termin.
Sprawy pracownicze o prostym stanie faktycznym mogą zakończyć się po jednej rozprawie. Spory dotyczące pozorności zatrudnienia, stanu zdrowia, mobbingu, wypadków przy pracy lub rozliczenia wielu godzin nadliczbowych zwykle wymagają większej liczby dowodów.
Po zakończeniu postępowania dowodowego sąd udziela stronom głosu końcowego. To moment na krótkie podsumowanie, dlaczego dowody potwierdzają Twoje żądanie. Nie trzeba powtarzać całej historii. Warto wskazać dwa lub trzy najważniejsze fakty oraz dokumenty.
Sąd może ogłosić wyrok bezpośrednio po zamknięciu rozprawy albo odroczyć ogłoszenie zasadniczo do dwóch tygodni. W sprawie szczególnie zawiłej, obszernej lub przy znacznym obciążeniu sądu termin może wyjątkowo wynieść miesiąc. Nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia wyroku.
Co zrobić po ogłoszeniu wyroku?
Najpierw dokładnie wysłuchaj sentencji, czyli właściwego rozstrzygnięcia. Sąd może uwzględnić żądanie w całości, tylko częściowo albo je oddalić. Może także rozstrzygnąć o kosztach postępowania. Ustne wyjaśnienie najważniejszych powodów pomaga zrozumieć wynik, ale nie zastępuje pisemnego uzasadnienia.
Jeżeli rozstrzygnięcie jest niekorzystne i rozważasz apelację, trzeba pilnować terminów wskazanych w pouczeniu. Strona powinna najpierw złożyć wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Sąd poucza osobę działającą bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie i terminie złożenia takiego wniosku oraz wniesienia środka zaskarżenia.
Nie podejmuj decyzji o apelacji wyłącznie na podstawie emocji po ogłoszeniu. Trzeba poznać pisemne motywy, sprawdzić ocenę dowodów i ustalić, czy doszło do błędu prawnego albo procesowego. Apelacja nie jest ponownym opowiedzeniem całej historii, lecz powinna wskazywać konkretne nieprawidłowości w wyroku.
Jeżeli wygrasz, również sprawdź, czy druga strona może złożyć apelację i kiedy wyrok stanie się prawomocny. Dopiero prawomocne orzeczenie może w wielu sytuacjach zostać wykonane bez dalszego ryzyka zmiany w drugiej instancji.
Czy na rozprawę trzeba przyjść z prawnikiem?
W większości spraw cywilnych, pracowniczych i ubezpieczeniowych pełnomocnik nie jest obowiązkowy. Strona może samodzielnie składać pisma, przedstawiać dowody, zadawać pytania i występować przed sądem.
Pomoc prawnika może być szczególnie przydatna, gdy sprawa dotyczy wysokiej kwoty, skomplikowanej dokumentacji, opinii biegłych, zarzutu pozorności umowy, mobbingu, dyskryminacji albo zwrotu znacznego świadczenia. Pełnomocnik może uporządkować żądania, pilnować terminów i reagować na decyzje procesowe sądu.
Brak pełnomocnika nie oznacza, że sąd przeprowadzi postępowanie za stronę. Sąd może udzielać niezbędnych pouczeń, ale powinien zachować bezstronność. Kodeks przewiduje możliwość zwrócenia uwagi na celowość ustanowienia pełnomocnika, gdy wymaga tego sytuacja.
Osoba, której nie stać na profesjonalną pomoc, może sprawdzić możliwość złożenia wniosku o pełnomocnika z urzędu. Sam brak środków nie gwarantuje jego przyznania. Sąd ocenia także, czy udział profesjonalisty jest potrzebny ze względu na charakter sprawy.
Pierwsza rozprawa w sądzie – podsumowanie
Rozprawa cywilna, pracownicza lub ubezpieczeniowa ma uporządkowany przebieg. Sąd najpierw sprawdza obecność i prawidłowość doręczeń, następnie ustala stanowiska stron, wyjaśnia sporne okoliczności i przeprowadza dowody. Mogą to być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz przesłuchanie stron. Nie każda pierwsza rozprawa zakończy się wyrokiem, ponieważ sąd może potrzebować dodatkowych dokumentów albo kolejnych terminów.
Najlepsze przygotowanie polega na uporządkowaniu faktów i dowodów. Przed rozprawą przeczytaj wszystkie pisma, sporządź chronologię i zapisz, czego dokładnie żądasz. Na pytania odpowiadaj krótko i zgodnie z prawdą. Nie zgaduj, gdy czegoś nie pamiętasz, nie przerywaj przeciwnikowi i nie próbuj zastępować dowodów emocjonalnymi ocenami.
Na salę przyjdź odpowiednio wcześniej z dokumentem tożsamości i wezwaniem. Po wywołaniu sprawy zajmij właściwe miejsce, wycisz telefon i stosuj się do poleceń przewodniczącego. Do sądu zwracaj się spokojnie, a wszystkie wypowiedzi kieruj do sędziego, nie bezpośrednio do drugiej strony.
Jeżeli nie możesz się stawić, poinformuj sąd natychmiast. Choroba wymaga zasadniczo zaświadczenia lekarza sądowego, a sama nieobecność nie zawsze powoduje odroczenie. Po zakończeniu postępowania sąd może ogłosić wyrok od razu albo odroczyć jego ogłoszenie. Jeżeli rozstrzygnięcie jest niekorzystne, należy pilnować terminu na wniosek o uzasadnienie i dalsze zaskarżenie.
FAQ – Pierwsza rozprawa w sądzie
Ile wcześniej trzeba przyjechać do sądu?
Najbezpieczniej przybyć 20 lub 30 minut przed godziną rozprawy. Trzeba uwzględnić kontrolę bezpieczeństwa, odnalezienie sali i sprawdzenie wokandy.
Co zabrać na rozprawę?
Dokument tożsamości, wezwanie, własne pisma, najważniejsze dokumenty, notatki z chronologią oraz listę pytań do świadków.
Jak zwracać się do sędziego?
Można używać zwrotu Wysoki Sądzie albo Proszę Sądu. Nie trzeba posługiwać się rozbudowanymi tytułami.
Czy muszę odpowiadać natychmiast?
Możesz przez chwilę zastanowić się nad odpowiedzią. Gdy nie pamiętasz albo nie wiesz, powiedz to wprost. Nie należy zgadywać.
Czy mogę czytać odpowiedzi z kartki?
Możesz korzystać z notatek, szczególnie dotyczących dat i kwot. Zeznania powinny jednak być naturalne, a nie odczytywane jako wcześniej przygotowane oświadczenie.
Czy mogę zadawać pytania świadkom?
Tak. Pytania zadaje się po uzyskaniu zgody przewodniczącego. Powinny dotyczyć faktów istotnych dla sprawy.
Czy pierwsza rozprawa zakończy się wyrokiem?
Może, ale nie musi. Jeżeli konieczne są dalsze dowody, sąd wyznaczy kolejny termin.
Czy zwykłe L4 usprawiedliwia nieobecność?
Zasadniczo nie wystarcza. Nieobecność z powodu choroby wymaga zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się, wystawionego przez lekarza sądowego.
Czy muszę mieć adwokata lub radcę prawnego?
W większości spraw nie. Pełnomocnik może być jednak pomocny przy skomplikowanym stanie faktycznym, wysokiej wartości sporu lub licznych zarzutach proceduralnych.
Czy rozprawa może odbyć się przez internet?
Tak, jeżeli sąd zarządzi posiedzenie zdalne. Zamiar zdalnego udziału należy zgłosić zgodnie z terminami i instrukcją znajdującą się w wezwaniu.
Napisz komentarz