Zwolnienie z opłacenia składek ZUS – wakacje składkowe w 2026r.

Wakacje składkowe to ulga, która ma realnie odciążyć budżet firmy, ale tylko wtedy, gdy dobrze zaplanujesz termin i spełniasz warunki. 

W praktyce najwięcej problemów wynika z dwóch kwestii – złożenia wniosku w nieprawidłowym terminie oraz pomyłek co do tego, co faktycznie jest zwolnione, a co nadal trzeba opłacić i rozliczyć. 

Poniżej znajdziesz jasne wyjaśnienie zasad, kroków na PUE/eZUS oraz listę pułapek, które najczęściej kończą się odmową.

Z tego artykułu dowiesz się:

• na czym polegają wakacje składkowe i jakie składki obejmują
  
• kto może skorzystać i jakie warunki trzeba spełnić
  
• kiedy złożyć wniosek RWS i jak go wysłać na PUE/eZUS
  
• jak rozliczyć miesiąc zwolnienia w dokumentach ZUS
  
• co zrobić, gdy ZUS odmówi albo przyzna zwolnienie tylko częściowo
  

Na czym polegają wakacje składkowe?

Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacenia składek ZUS za jeden wybrany miesiąc w roku. Zwolnienie dotyczy składek, które opłacasz za siebie, a więc składek na Twoje ubezpieczenia społeczne. 

Co ważne – ulga nie obejmuje składki zdrowotnej i nie obejmuje składek opłacanych za inne osoby, na przykład pracowników, zleceniobiorców czy współpracowników.

Zwolnienie obejmuje składki liczone od najniższej podstawy wymiaru, która Cię obowiązuje. 

ZUS podkreśla też praktyczną rzecz, o której wiele osób nie wie – w wakacjach składkowych nie stosuje się proporcjonalnego zmniejszania podstawy, nawet jeśli w tym miesiącu część czasu chorujesz albo w trakcie miesiąca przestajesz podlegać ubezpieczeniom.

Najważniejsza korzyść jest taka, że składki za ten miesiąc finansuje budżet państwa, co oznacza ciągłość ubezpieczenia i wliczanie tego okresu do przyszłej emerytury lub renty. Możesz też normalnie prowadzić działalność – nie zawieszasz jej.

Kto może skorzystać z wakacji składkowych?

Z ulgi mogą skorzystać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą wpisane do CEIDG.

Kluczowe warunki dotyczą trzech obszarów – liczby zgłoszonych ubezpieczonych, limitu przychodu oraz relacji z byłym pracodawcą.

Warunki, które musisz spełnić, aby ZUS mógł przyznać zwolnienie:

• w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku masz zgłoszonych do ubezpieczeń maksymalnie 10 ubezpieczonych łącznie z Tobą, przy czym ZUS precyzyjnie wskazuje, kogo wlicza się do tego limitu i jak liczyć osoby zgłoszone choćby na jeden dzień w miesiącu
  
• w ostatnich dwóch latach przed rokiem złożenia wniosku nie masz przychodu albo w co najmniej jednym z tych dwóch lat Twój roczny przychód nie przekroczył równowartości 2 mln euro
  
• w poprzednim roku i w roku złożenia wniosku do dnia złożenia nie prowadzisz działalności na rzecz byłego pracodawcy, jeśli w roku rozpoczęcia działalności lub rok wcześniej wykonywałeś u niego w ramach etatu czynności wchodzące w zakres Twojej działalności.
  

Dodatkowe warunki dotyczą dobrowolnego chorobowego – jeśli chcesz, żeby zwolnienie objęło także składkę chorobową, musisz podlegać temu ubezpieczeniu choć po jednym dniu zarówno w miesiącu złożenia wniosku, jak i w miesiącu wcześniejszym.

Wakacje składkowe są pomocą de minimis. Oznacza to, że musisz mieć dostępny limit tej pomocy co najmniej w wysokości sumy składek, z których chcesz zwolnienia, a łączna pomoc de minimis w okresie 3 minionych lat nie może przekroczyć 300 tys. euro.

Jakie składki są zwolnione, a jakie nadal trzeba opłacić?

To jest najczęstszy punkt nieporozumień, więc warto go mieć uporządkowanego.

W miesiącu wakacji składkowych zwolnienie obejmuje:

• obowiązkowe składki społeczne – emerytalną, rentową i wypadkową
  
• dobrowolną składkę chorobową – jeśli podlegasz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu
  
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – jeśli normalnie je opłacasz.
  

W miesiącu wakacji składkowych nadal opłacasz:

• składkę zdrowotną,
  
• składki za pracowników, zleceniobiorców i współpracowników.
  

Dobrym sposobem na szybkie sprawdzenie jest ta mini-tabela:

Kiedy złożyć wniosek RWS, żeby nie stracić ulgi?

Zasada jest prosta – wniosek składasz miesiąc wcześniej niż miesiąc, za który chcesz zwolnienia. ZUS rozpatruje tylko wnioski złożone w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia. Jeśli złożysz go dwa miesiące wcześniej albo dopiero w miesiącu, którego ma dotyczyć ulga, ZUS go nie rozpatrzy.

Warto zapamiętać praktyczną regułę:

• chcesz zwolnienie za lipiec – składasz wniosek w czerwcu
  
• chcesz zwolnienie za grudzień – składasz wniosek w listopadzie
  

Jak złożyć wniosek o wakacje składkowe na PUE/eZUS?

Wniosek ma oznaczenie RWS i składa się go wyłącznie elektronicznie – z profilu płatnika na PUE/eZUS. Wnioski papierowe nie są rozpatrywane. Wniosek możesz złożyć sam albo przez pełnomocnika, jeśli ma odpowiednie umocowanie.

We wniosku potwierdzasz, że spełniasz warunki, między innymi składasz oświadczenia o przychodach oraz o pomocy de minimis. W praktyce najważniejsze jest, żeby dane o limitach i wcześniejszej pomocy publicznej były spójne z tym, co już wykazywałeś w innych wnioskach i dokumentach.

Wspólnik spółki cywilnej – jak skorzystać poprawnie?

Jeśli jesteś wspólnikiem spółki cywilnej i jako osoba fizyczna prowadzisz działalność wpisaną do CEIDG, możesz wnioskować o wakacje składkowe jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność. 

Kluczowe jest to, że wniosek składasz ze swojego profilu płatnika na PUE/eZUS, a nie z profilu spółki. 

ZUS wyjaśnia, że spółka jest płatnikiem składek tylko wtedy, gdy zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców, a wspólnicy rozliczają własne składki na indywidualnych kontach płatnika.

Jak rozliczyć miesiąc wakacji składkowych w dokumentach ZUS?

To kolejny newralgiczny punkt, bo ulga nie zwalnia z dokumentów rozliczeniowych.

ZUS wskazuje, że za miesiąc zwolnienia składasz standardowo dokumenty rozliczeniowe w terminie, w tym:

• ZUS RCA z kodem wakacyjnym dla składek społecznych finansowanych z budżetu państwa oraz odpowiednimi kodami tytułu ubezpieczenia
  
• ZUS RCA dla składki zdrowotnej oraz chorobowej, jeśli zwolnienie nie obejmuje składki chorobowej
  
• ZUS RCA za pozostałych ubezpieczonych, jeśli ich masz
  
• ZUS DRA, które zbiera dane z raportów
  

ZUS podaje kody, które pojawiają się w praktyce najczęściej:

• 05 14 – pełny ZUS
  
• 05 74 – preferencyjny ZUS
  
• 05 94 – mały ZUS plus
  

Jeśli nie złożysz wymaganych dokumentów, ZUS może je utworzyć na podstawie posiadanych danych, ale nie obejmie to dokumentów za pracowników, a dodatkowo może się to wiązać z ustaleniem minimalnej składki zdrowotnej dla danej formy opodatkowania. To ryzyko, którego zwykle da się łatwo uniknąć, po prostu składając komplet rozliczeń na czas.

Jak ZUS informuje o decyzji i co zrobić, gdy ulga nie została przyznana?

ZUS przekazuje informacje o rozstrzygnięciu na koncie płatnika PUE/eZUS. Jeśli zwolnienie jest pełne, dostaniesz informację. Jeśli zwolnienie jest częściowe albo odmowne, ZUS wyda decyzję i przekaże ją również na PUE/eZUS.

Jeżeli nie otrzymasz rozstrzygnięcia w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku, ZUS wskazuje możliwość odwołania od niewydania decyzji na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Gdy dostaniesz decyzję odmowną, masz standardową ścieżkę – odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem ZUS w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Odwołanie może być pisemne albo ustne do protokołu.

Bardzo ważna praktyka rozliczeniowa – jeśli nie dostaniesz ulgi, musisz rozliczyć i opłacić składki na zasadach ogólnych za miesiąc, o który wnioskowałeś, nawet jeśli składasz odwołanie. Jeśli później decyzja zostanie zmieniona, wtedy korygujesz dokumenty i ewentualnie wnosisz o zwrot nadpłaty.

Najczęstsze błędy przy wakacjach składkowych i jak ich uniknąć

Najczęstsze przyczyny problemów są powtarzalne, dlatego warto je od razu wyłapać:

• wniosek RWS złożony za wcześnie albo za późno, czyli nie w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia
  
• błędne policzenie limitu 10 ubezpieczonych, zwłaszcza gdy ktoś był zgłoszony tylko przez część miesiąca lub choćby jeden dzień
  
• mylenie ulgi ze zwolnieniem ze składki zdrowotnej, której wakacje składkowe nie obejmują
  
• brak zgodności danych o pomocy de minimis i brak dostępnego limitu
  
• brak dokumentów rozliczeniowych za miesiąc ulgi albo złe kody w raportach RCA
  

Jeśli chcesz podejść do sprawy bez stresu, zrób prostą rzecz – zaplanuj miesiąc zwolnienia z wyprzedzeniem, ustaw przypomnienie na 1 dzień miesiąca poprzedzającego i przygotuj dane do oświadczeń, zwłaszcza de minimis.

Podsumowanie

Wakacje składkowe to zwolnienie z opłacenia składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku dla osób prowadzących działalność wpisaną do CEIDG oraz dla komorników sądowych. 

Zwolnienie obejmuje składki społeczne oraz FP i FS, ale nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników czy zleceniobiorców. Żeby skorzystać z ulgi, trzeba spełnić warunki dotyczące limitu 10 ubezpieczonych, przychodu oraz braku świadczenia usług na rzecz byłego pracodawcy w określonym okresie, a wniosek RWS złożyć wyłącznie elektronicznie na PUE/eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia. 

Kluczowe jest też prawidłowe rozliczenie miesiąca wakacji składkowych w dokumentach, bo brak raportów może skończyć się problemami z rozliczeniem składki zdrowotnej i koniecznością późniejszych korekt. 

Jeśli ZUS odmówi, nadal trzeba opłacić składki na zasadach ogólnych, a dopiero potem dochodzić swoich racji w odwołaniu. Dzięki temu ulga rzeczywiście działa jako bezpieczne odciążenie, a nie źródło zaległości i niepotrzebnych sporów.

FAQ

Czy wakacje składkowe obejmują składkę zdrowotną?

Nie, składka zdrowotna nie jest objęta zwolnieniem.

Czy mogę skorzystać z ulgi, jeśli mam pracowników?

Możesz, ale zwolnienie dotyczy tylko składek opłacanych za Ciebie. Składki za pracowników i zleceniobiorców opłacasz normalnie.

Kiedy trzeba złożyć wniosek RWS?

W miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który chcesz zwolnienia. Inne terminy powodują, że ZUS nie rozpatrzy wniosku.

Czy muszę składać ZUS DRA i raporty RCA za miesiąc zwolnienia?

Tak, dokumenty rozliczeniowe składasz w terminie, a w raportach stosujesz wskazane przez ZUS kody.

Co jeśli ZUS odmówi zwolnienia, a ja złożę odwołanie?

Rozliczasz i opłacasz składki normalnie, a po ewentualnej zmianie decyzji korygujesz dokumenty i możesz wystąpić o zwrot nadpłaty.