Choroba zawodowa – jak ją zgłosić i uzyskać stwierdzenie choroby zawodowej?

Długotrwały kontakt z pyłami, hałasem, chemikaliami, alergenami czy czynnikami biologicznymi może doprowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Choroba może być również konsekwencją samego sposobu wykonywania pracy – na przykład powtarzalnych ruchów, przeciążania określonej części organizmu albo nadmiernego wysiłku głosowego.

Nie każde schorzenie związane z pracą jest jednak w rozumieniu prawa chorobą zawodową. Aby uzyskać jej formalne stwierdzenie, trzeba przejść odrębną procedurę obejmującą zgłoszenie podejrzenia, ocenę narażenia zawodowego, badanie w uprawnionej jednostce medycznej oraz decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego.

Dopiero po stwierdzeniu choroby zawodowej można na tej podstawie dochodzić odpowiednich świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, np. jednorazowego odszkodowania lub renty związanej z niezdolnością do pracy.

Z tego artykułu dowiesz się:

• kiedy chorobę można uznać za zawodową,
• jakie schorzenia znajdują się w wykazie chorób zawodowych,
• kto może zgłosić podejrzenie choroby zawodowej,
• gdzie należy dokonać zgłoszenia,
• czy były pracownik może rozpocząć postępowanie,
• jak wygląda ocena narażenia zawodowego,
• kto wydaje orzeczenie lekarskie,
• kto ostatecznie stwierdza chorobę zawodową,
• co zrobić po negatywnym orzeczeniu lub decyzji,
• jakie świadczenia mogą przysługiwać po stwierdzeniu choroby.
  

  ---

---

1. Co to jest choroba zawodowa?

Definicję choroby zawodowej zawiera art. 235¹ Kodeksu pracy.

Za chorobę zawodową można uznać schorzenie, które:

1. znajduje się w oficjalnym wykazie chorób zawodowych oraz
2. w wyniku oceny warunków pracy można bezspornie albo z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że zostało spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.

Te szkodliwe warunki określane są jako narażenie zawodowe.

Oznacza to, że samo rozpoznanie konkretnej choroby nie wystarczy.

Trzeba jeszcze ustalić związek pomiędzy schorzeniem a wykonywaną pracą.

Przykładowo sam niedosłuch nie jest automatycznie chorobą zawodową. Trzeba wykazać, że spełnia kryteria określone w wykazie i pozostaje w odpowiednim związku z zawodowym narażeniem na hałas.

2. Czy każda choroba spowodowana pracą może zostać uznana za zawodową?

Nie.

Wykaz chorób zawodowych jest zamknięty. Jeżeli danego schorzenia w nim nie ma, nie może ono zostać formalnie stwierdzone jako choroba zawodowa w procedurze przewidzianej przez Kodeks pracy.

Aktualny wykaz stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

Znajdują się w nim między innymi:

• zatrucia ostre i przewlekłe wywołane substancjami chemicznymi,
• pylice płuc,
• choroby wywołane działaniem azbestu,
• przewlekła obturacyjna choroba układu oddechowego spełniająca określone kryteria,
• astma oskrzelowa,
• eozynofilowe zapalenie oskrzeli,
• alergiczne zapalenia pęcherzyków płucnych,
• określone choroby skóry,
• choroby zakaźne i pasożytnicze,
• niektóre nowotwory zawodowe,
• określone choroby narządu głosu,
• przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy,
• przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego,
• określony trwały ubytek słuchu wywołany hałasem.

Wykaz został zaktualizowany 21 grudnia 2025 r. 

3. Co oznacza narażenie zawodowe?

Jednym z najważniejszych etapów postępowania jest ustalenie, czy warunki wykonywania pracy mogły doprowadzić do konkretnego schorzenia.

Przy ocenie narażenia bierze się pod uwagę między innymi:

• rodzaj substancji chemicznych występujących w miejscu pracy,
• stężenie i czas kontaktu z substancjami,
• poziom hałasu,
• drgania,
• pyły,
• czynniki biologiczne,
• alergeny,
• czynniki rakotwórcze,
• proces technologiczny,
• obciążenie fizyczne,
• sposób wykonywania określonych czynności,
• częstotliwość i czas wykonywania powtarzalnych ruchów.

Przy ocenie sposobu wykonywania pracy znaczenie może mieć nawet tzw. chronometraż, czyli analiza tego, ile czasu pracownik rzeczywiście wykonywał czynności obciążające konkretny narząd lub układ organizmu.

Dlatego w wielu sprawach nie wystarczy sam opis stanowiska typu „operator maszyny” czy „nauczyciel”.

Istotne jest ustalenie, co pracownik faktycznie robił przez kilka lub kilkanaście lat i na jakie czynniki był narażony.

4. Czy chorobę zawodową można zgłosić po zakończeniu pracy?

Tak.

Rozpoznanie choroby zawodowej może nastąpić zarówno podczas zatrudnienia w narażeniu, jak i po zakończeniu takiej pracy.

Warunkiem jest jednak wystąpienie udokumentowanych objawów choroby w terminie określonym dla konkretnego schorzenia w wykazie chorób zawodowych.

Terminy są bardzo różne.

Przykładowo według aktualnego wykazu:

• dla gorączki metalicznej termin wynosi 3 dni,
• dla astmy oskrzelowej – 1 rok,
• dla eozynofilowego zapalenia oskrzeli – 1 rok,
• dla niektórych pylic okresu nie można jednoznacznie określić,
• przy określonych nowotworach termin ustalany jest indywidualnie w zależności od okresu latencji.

Dlatego osoba, która od kilku lat nie pracuje już w szkodliwych warunkach, nie powinna automatycznie zakładać, że jest za późno na rozpoczęcie postępowania.

Najpierw trzeba sprawdzić konkretną pozycję wykazu.

5. Kto może zgłosić podejrzenie choroby zawodowej?

Podejrzenie choroby zawodowej może zostać zgłoszone przez kilka podmiotów.

Należą do nich przede wszystkim:

• pracodawca,
• lekarz podmiotu właściwego do rozpoznawania chorób zawodowych,
• pracownik,
• były pracownik.

Pracodawca ma obowiązek niezwłocznie zgłosić każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Sposób działania pracownika zależy natomiast od tego, czy nadal pozostaje zatrudniony.

6. Jak pracownik może zgłosić chorobę zawodową?

Jeżeli jesteś nadal zatrudniony, podejrzenie choroby zawodowej zgłaszasz za pośrednictwem lekarza sprawującego nad Tobą profilaktyczną opiekę zdrowotną, czyli w praktyce lekarza medycyny pracy właściwego dla zakładu.

Warto więc zgłosić lekarzowi:

• występujące objawy,
• rodzaj wykonywanej pracy,
• czas pracy w narażeniu,
• czynniki szkodliwe, z którymi miałeś kontakt,
• dotychczasowe diagnozy i wyniki badań.

Dobrze przygotować także dokumentację medyczną dotyczącą schorzenia.

7. Czy lekarz rodzinny lub specjalista może podejrzewać chorobę zawodową?

Tak.

Kodeks pracy przewiduje, że lekarz lub lekarz dentysta, który podczas wykonywania zawodu nabierze podejrzenia choroby zawodowej u pacjenta, kieruje go na odpowiednie badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania.

Podejrzenie może więc pojawić się również podczas leczenia u:

• pulmonologa,
• dermatologa,
• laryngologa,
• neurologa,
• ortopedy,
• alergologa,
• lekarza rodzinnego,
• innego specjalisty.

Nie trzeba więc czekać, aż problem zostanie zauważony podczas okresowych badań medycyny pracy.

8. Jak zgłasza chorobę zawodową były pracownik?

Były pracownik znajduje się w innej sytuacji niż osoba nadal zatrudniona.

Może zgłosić podejrzenie choroby zawodowej bezpośrednio właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Dotyczy to przykładowo:

• emeryta,
• rencisty,
• osoby bezrobotnej,
• osoby pracującej obecnie u innego pracodawcy, jeżeli choroba może wynikać z wcześniejszego narażenia.

W takich przypadkach szczególnie ważne może być odtworzenie historii zatrudnienia sprzed wielu lat.

9. Gdzie zgłasza się podejrzenie choroby zawodowej?

Podejrzenie zgłasza się:

• właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu,
• właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.

Właściwość ustalana jest przede wszystkim według miejsca, w którym praca jest lub była wykonywana. W określonych przypadkach znaczenie może mieć również krajowa siedziba pracodawcy, jeżeli właśnie tam gromadzona jest dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego.

Nie trzeba więc kierować sprawy bezpośrednio do centrali GIS czy Głównego Inspektoratu Pracy.

Postępowanie rozpoczyna się na poziomie właściwych terenowo organów.

10. Czy istnieje formularz zgłoszenia choroby zawodowej?

Tak.

Zgłoszenia dokonuje się na formularzu „Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej”.

Wzór formularza jest udostępniany m.in. przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

W zgłoszeniu wskazuje się między innymi:

• dane osoby, której dotyczy podejrzenie,
• pracodawcę lub pracodawców,
• podejrzewaną chorobę,
• czynnik, który mógł ją wywołać,
• informacje dotyczące narażenia.

Im dokładniejsze są dane dotyczące historii zawodowej, tym łatwiejsze może być późniejsze ustalenie narażenia.

11. Co dzieje się po zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej?

Po otrzymaniu zgłoszenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wszczyna postępowanie.

Jednym z jego najważniejszych elementów jest skierowanie pracownika lub byłego pracownika na badania do właściwej jednostki orzeczniczej I stopnia.

Równolegle gromadzony jest materiał pozwalający ocenić narażenie zawodowe.

Schemat procedury można więc przedstawić następująco:

podejrzenie choroby → zgłoszenie → postępowanie sanitarne → ocena narażenia → badanie w jednostce orzeczniczej → orzeczenie lekarskie → decyzja inspektora sanitarnego.

Samo zgłoszenie nie oznacza jeszcze, że choroba została stwierdzona.

12. Kto bada pracownika w sprawie choroby zawodowej?

Rozpoznania dokonują lekarze posiadający odpowiednie kwalifikacje, pracujący w jednostkach uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych.

Do jednostek I stopnia należą między innymi:

• poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy,
• kliniki i poradnie chorób zawodowych uczelni medycznych,
• odpowiednie poradnie i oddziały chorób zakaźnych – w przypadku chorób zakaźnych i pasożytniczych,
• w określonych przypadkach podmioty lecznicze, w których nastąpiła hospitalizacja z powodu ostrych objawów choroby.

Nie jest to więc zwykłe badanie wykonywane przez dowolnego lekarza rodzinnego.

13. Co lekarz bierze pod uwagę przy rozpoznawaniu choroby zawodowej?

Lekarz jednostki orzeczniczej analizuje przede wszystkim:

• dokumentację medyczną,
• wyniki badań,
• przebieg choroby,
• historię zatrudnienia,
• ocenę narażenia zawodowego,
• rodzaj i intensywność czynników szkodliwych,
• czas pracy w narażeniu.

Następnie wydaje:

• orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo
• orzeczenie o braku podstaw do jej rozpoznania.

To jeszcze nie jest ostateczna decyzja administracyjna o stwierdzeniu choroby zawodowej.

14. Orzeczenie lekarskie a decyzja o chorobie zawodowej – jaka jest różnica?

To bardzo ważne rozróżnienie.

Lekarz rozpoznaje tylko wystąpienie choroby zawodowej, natomiast państwowy inspektor sanitarny ją stwierdza biorąc pod uwagę wszystkie przesłanki choroby zawodowej.

Lekarz wydaje orzeczenie medyczne.

Inspektor sanitarny po analizie całego materiału dowodowego wydaje następnie decyzję administracyjną:

• o stwierdzeniu choroby zawodowej albo
• o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W postępowaniu znaczenie ma nie tylko orzeczenie lekarza, ale również ocena narażenia zawodowego.

Jeżeli zgromadzony materiał jest niewystarczający, inspektor sanitarny może domagać się dodatkowego uzasadnienia, konsultacji lub przeprowadzenia innych czynności dowodowych.

15. Co zrobić, jeśli jednostka I stopnia nie rozpozna choroby zawodowej?

Negatywne orzeczenie lekarskie nie musi kończyć postępowania.

Pracownik, były pracownik lub inna uprawniona osoba może wystąpić o ponowne badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia.

Termin jest krótki – wynosi 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego. Wniosek składa się za pośrednictwem jednostki I stopnia, która wydała kwestionowane orzeczenie.

To etap, którego nie warto pomijać.

Jeżeli przykładowo jednostka I stopnia stwierdziła brak związku astmy z ekspozycją zawodową, we wniosku o ponowne badanie warto zwrócić uwagę na:

• nieuwzględnione wyniki badań,
• błędnie ustalony okres narażenia,
• pominięte alergeny,
• wcześniejszą dokumentację medyczną,
• błędne informacje przekazane przez pracodawcę.

16. Kto przeprowadza ponowne badanie?

Badanie II stopnia przeprowadzane jest przez odpowiedni instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. Jest nim Instytut Medycyny Pracy im. prof. Jerzego Nofera w Łodzi.

Orzeczenie jednostki II stopnia kończy medyczny tryb ponownego badania przewidziany w rozporządzeniu.

Następnie materiał trafia do organu sanitarnego prowadzącego postępowanie.

17. Kto ostatecznie stwierdza chorobę zawodową?

Formalną decyzję wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny.

Podstawę stanowi cały zgromadzony materiał, a w szczególności:

• orzeczenie lekarskie,
• formularz oceny narażenia zawodowego,
• dokumentacja medyczna,
• dane dotyczące przebiegu zatrudnienia i warunków pracy.

Decyzja może stwierdzać chorobę zawodową albo wskazywać brak podstaw do jej stwierdzenia.

18. Czy pracodawca bierze udział w postępowaniu?

Tak.

Postępowanie dotyczące choroby zawodowej nie odbywa się wyłącznie pomiędzy pracownikiem a lekarzem.

Pracodawca może być ważnym źródłem informacji dotyczących między innymi:

• charakteru stanowiska,
• stosowanych substancji,
• poziomu hałasu,
• wyników pomiarów czynników szkodliwych,
• czasu pracy w narażeniu,
• wyposażenia stanowiska,
• stosowanych środków ochrony,
• organizacji procesu technologicznego.

Pracodawca ma też obowiązek prowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych oraz przechowywania ich wyników.

Nie oznacza to jednak, że pracodawca sam decyduje o tym, czy pracownik ma chorobę zawodową.

19. Co jeśli pracodawca twierdzi, że nie było żadnego narażenia?

Stanowisko pracodawcy nie musi przesądzać wyniku postępowania.

Organ powinien dokonać własnej oceny materiału dowodowego.

Znaczenie mogą mieć między innymi:

• wyniki dawnych pomiarów,
• dokumentacja BHP,
• karty charakterystyki substancji,
• dokumentacja technologiczna,
• akta osobowe,
• zakresy obowiązków,
• zeznania osób znających warunki pracy,
• dane dotyczące podobnych stanowisk.

Jest to szczególnie istotne przy chorobach rozwijających się po wielu latach, kiedy zakład mógł zostać przebudowany, a nawet zlikwidowany.

20. Czy można stwierdzić chorobę zawodową po likwidacji zakładu pracy?

Tak.

Likwidacja przedsiębiorstwa nie wyklucza sama w sobie możliwości prowadzenia postępowania.

Problemem może być jednak odtworzenie narażenia zawodowego.

Warto wówczas zebrać:

• stare świadectwa pracy,
• umowy i angaże,
• zakresy obowiązków,
• dokumentację medycyny pracy,
• książeczki badań,
• informacje o stanowiskach,
• dokumentację z archiwum pracowniczego,
• zeznania byłych współpracowników.

21. Jak odwołać się od decyzji inspektora sanitarnego?

Jeżeli państwowy inspektor sanitarny I instancji wyda decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, można się od niej odwołać.

Termin wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji.

Odwołanie kieruje się do organu II instancji, ale składa za pośrednictwem organu sanitarnego, który wydał pierwszą decyzję.

22. Co można zarzucić w odwołaniu od decyzji?

Argumenty będą zależeć od konkretnej sprawy.

Można wskazywać przykładowo na:

• niepełną ocenę narażenia zawodowego,
• pominięcie części okresu zatrudnienia,
• nieuwzględnienie określonego czynnika szkodliwego,
• błędne dane dotyczące czasu narażenia,
• pominięcie dokumentacji medycznej,
• sprzeczności pomiędzy dowodami,
• niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.

Samo stwierdzenie „choroba na pewno jest od pracy” nie będzie wystarczające.

Warto pokazać konkretnie, które ustalenie organu jest błędne i z jakiego dokumentu wynika inny stan faktyczny.

23. Co po decyzji organu II instancji?

Decyzja inspektora sanitarnego II instancji jest ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Jeżeli nadal jest niekorzystna, można złożyć skargę do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Termin wynosi zasadniczo 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Następnie od orzeczenia WSA możliwa może być skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, również na zasadach i w terminach określonych dla postępowania sądowoadministracyjnego.

Warto pamiętać, że WSA nie przeprowadza ponownie całego postępowania medycznego tak jak lekarz. Kontroluje przede wszystkim legalność działania administracji.

24. Jak długo trwa postępowanie o stwierdzenie choroby zawodowej?

Nie ma jednej odpowiedzi.

W prostszych sprawach procedura może zakończyć się stosunkowo szybko, ale przy skomplikowanej historii narażenia, konieczności uzyskiwania archiwalnej dokumentacji, ponownych badaniach czy odwołaniach postępowanie może trwać znacznie dłużej, nawet kilka lat.

25. Jakie dokumenty warto przygotować?

Jeszcze przed rozpoczęciem postępowania przydatne mogą być:

• pełna dokumentacja medyczna,
• wyniki badań,
• zaświadczenia lekarzy specjalistów,
• dokumentacja medycyny pracy,
• świadectwa pracy,
• umowy i angaże,
• zakresy obowiązków,
• dokumenty potwierdzające pracę na określonym stanowisku,
• wyniki badań środowiska pracy, jeśli pracownik je posiada,
• dokumentacja dotycząca kontaktu z substancjami chemicznymi lub biologicznymi,
• informacje o stosowanych maszynach i technologii.

W sprawach dotyczących wieloletniego narażenia warto przygotować również listę wszystkich pracodawców, u których wykonywano podobną pracę.

26. Co daje stwierdzenie choroby zawodowej?

Decyzja stwierdzająca chorobę zawodową jest podstawowym dokumentem umożliwiającym ubieganie się o świadczenia związane z chorobą zawodową.

Po uprawomocnieniu się decyzji można – zależnie od sytuacji – ubiegać się między innymi o:

• jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
• rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową,
• zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego,
• odpowiednie świadczenia rehabilitacyjne.

ZUS prowadzi już odrębne postępowanie dotyczące konkretnych uprawnień.

27. Jakie obowiązki ma pracodawca po stwierdzeniu choroby zawodowej?

Obowiązki pracodawcy nie kończą się na przekazaniu dokumentacji.

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę między innymi do ustalenia przyczyn powstania choroby zawodowej oraz charakteru i rozmiaru zagrożenia, a następnie do usunięcia czynników, które doprowadziły do choroby, i zastosowania odpowiednich środków zapobiegawczych.

Jeżeli lekarz stwierdzi objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej, konieczne może być również przeniesienie pracownika do pracy, w której nie będzie narażony na czynnik powodujący problem zdrowotny.

Jeżeli wiąże się to z obniżeniem wynagrodzenia, w określonych sytuacjach pracownikowi może przysługiwać dodatek wyrównawczy przez okres do 6 miesięcy.

---

Najczęstsze pytania o stwierdzenie choroby zawodowej

Gdzie zgłosić chorobę zawodową?

Podejrzenie zgłasza się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy. Właściwość ustala się przede wszystkim według miejsca wykonywania pracy w narażeniu zawodowym.

Czy pracownik może sam zgłosić chorobę zawodową?

Aktualnie zatrudniony pracownik zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną opiekę zdrowotną. Były pracownik może dokonać zgłoszenia bezpośrednio.

Czy lekarz rodzinny może rozpocząć procedurę?

Lekarz lub lekarz dentysta, który podejrzewa chorobę zawodową u pacjenta, kieruje go na badania służące wydaniu orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo braku podstaw do jej rozpoznania.

Czy można zgłosić chorobę wiele lat po zakończeniu pracy?

Tak, ale znaczenie ma rodzaj choroby i termin wystąpienia udokumentowanych objawów wskazany w oficjalnym wykazie. Dla niektórych chorób ustawodawca określa konkretny okres, a przy innych wskazuje, że okresu nie można określić.

Kto stwierdza chorobę zawodową?

Decyzję administracyjną wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny. Lekarz jednostki orzeczniczej wcześniej rozpoznaje chorobę albo stwierdza brak podstaw do jej rozpoznania.

Co zrobić po negatywnym orzeczeniu lekarza?

W ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia jednostki I stopnia można wystąpić o ponowne badanie w jednostce II stopnia. Wniosek składa się za pośrednictwem jednostki, która wydała pierwsze orzeczenie.

Ile jest czasu na odwołanie od decyzji sanepidu?

Od decyzji organu I instancji można odwołać się w terminie 14 dni od jej otrzymania.

Czy od ostatecznej decyzji można się jeszcze odwołać?

Po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji możliwe jest złożenie skargi do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Termin wynosi zasadniczo 30 dni od doręczenia decyzji organu II instancji.

Czy stwierdzenie choroby oznacza automatyczną wypłatę odszkodowania?

Nie. Następnie trzeba zwrócić się do ZUS i spełnić warunki konkretnego świadczenia. Przy jednorazowym odszkodowaniu konieczne jest na przykład ustalenie stałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

---

Podejrzewasz chorobę zawodową? Najważniejsze jest udokumentowanie narażenia i objawów

Postępowanie dotyczące choroby zawodowej różni się od zwykłego leczenia konkretnego schorzenia. Nie wystarczy wykazać, że pracownik choruje i przez wiele lat pracował w trudnych warunkach.

Trzeba połączyć trzy elementy:

chorobę znajdującą się w oficjalnym wykazie + odpowiednie narażenie zawodowe + związek pomiędzy narażeniem a schorzeniem.

Dlatego przed zgłoszeniem warto uporządkować historię zatrudnienia, dokumentację medyczną oraz informacje dotyczące czynników, z którymi pracownik miał kontakt.